Προσωπική Εξέλιξη

Προσωπικότητα και τα 12 Κοινά Αρχέτυπα

Τα 12 κοινά Αρχέτυπα

Τα 12 κοινά Αρχέτυπα 2560 1789 Manolis Stratakis

Από πού προκύπτουν τα αρχέτυπα;

Τα αρχέτυπα έχουν προκύψει μέσα από τους αιώνες της ιστορίας του ανθρώπου. Στα αρχαία ελληνικά, η λέξη σημαίνει αρχικός τύπος. Για πρώτη φορά, ο Καρλ Γιουγκ κατάφερε να διατυπώσει μία συνεκτική θεωρία σχετικά με την επίδραση που έχουν τα αρχέτυπα στην ανθρώπινη προσωπικότητα.

Κοινά αρχέτυπα

Μπορούμε να δούμε τα 12 αρχέτυπα ως κοινά μοτίβα συμπεριφοράς όλων των ανθρώπων.

Πριν από πολλά χρόνια δεν υπήρχαν αμέτρητα επαγγέλματα όπως σήμερα. Στις αρχαίες κοινωνίες τα «επαγγέλματα» ή καλύτερα, οι ασχολίες των ανθρώπων μετριούνταν στα δάκτυλα.

Ανάμεσα στα κυριότερα από αυτά ήταν οι:

  • πολεμιστές που έδιναν μάχες με τις εχθρικές φυλές και προστάτευαν την περιοχή τους
  • κυνηγοί που έβρισκαν τροφή
  • εξερευνητές που έκαναν αναγνωριστικές εξορμήσεις στις γύρω περιοχές
  • μάγοι της φυλής που εκτελούσαν και χρέη.. γιατρού
  • φροντιστές που είχαν αναλάβει όλα τα λειτουργικά καθήκοντα

Φυσικά κάθε κοινωνία είχε και τον δικό της αρχηγό να την κυβερνάει.

Αυτές οι εποχές άφησαν ένα βαθιά χαραγμένο αποτύπωμα στο συλλογικό ασυνείδητο της ανθρωπότητας. Έτσι σήμερα πια, παρά την εξειδίκευση και τα χιλιάδες επαγγέλματα, οι βασικοί ρόλοι παραμένουν σχετικά ίδιοι. Ο γιατρός μπορεί να έχει μια εξαιρετικά εστιασμένη εξειδίκευση αλλά παραμένει γιατρός (τουλάχιστο δεν είναι μάγος). Ο διευθυντής ενός οργανισμού είναι κυβερνήτης. Η νοικοκυρά, ο νοσηλευτής, η γυμνάστρια είναι φροντιστές. Οι πωλητές κάθε είδους έχουν κάτι από εξερευνητή και κυνηγό.

Όλοι έχουμε ένα ιδιαίτερο συνδυασμό αρχετύπων μέσα μας. Κάποια από αυτά είναι κυρίαρχα ενώ κάποια άλλα παίζουν απλά έναν δευτερεύοντα ρόλο. Αμέσως μόλις καταφέρουμε να τα εντοπίσουμε, θα πάρουμε μια πολύ δυνατή συνειδητοποίηση αυτογνωσίας. Θα κατανοήσουμε γιατί σε κάποια πράγματα είμαστε πολύ καλοί ενώ σε άλλα δεν τα καταφέρνουμε και τόσο καλά. Τι μας ενθουσιάζει και τι μας αφήνει αδιάφορους. Τις αδυναμίες μας και τους μεγάλους φόβους μας. Τα ταλέντα μας και τα δυνατά μας σημεία.

Τα 12 αρχέτυπα

Για τον κάθε τύπο παρατίθενται οι εξής πληροφορίες:

  1. Ρητό: Η φράση που τον χαρακτηρίζει
  2. Βασική επιθυμία: αυτό που επιθυμεί περισσότερο
  3. Στόχος: ο ανώτερος του σκοπός
  4. Μεγαλύτερος φόβος: αυτό που φοβάται περισσότερο ή δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει
  5. Στρατηγική: η στρατηγική που αναπτύσσει για να επιτύχει τον στόχο του
  6. Αδυναμία: η αχίλλειος πτέρνα του
  7. Ταλέντο: Όλα εκείνα στα οποία είναι καλός
  8. Είναι επίσης γνωστός ως: άλλα ονόματα, συνώνυμα και επίθετα που τον χαρακτηρίζουν

Διαβάστε την περιγραφή του κάθε αρχετύπου παρακάτω. Σκεφτείτε πόσο ταυτίζεστε μαζί του και βαθμολογήστε το από 1-10.

1. Ήρωας

Ο Ήρωας βλέπει τη ζωή σαν μια συνεχή μάχη. Είναι επίμονος και θαρραλέος. Θα χρησιμοποιήσει τη δύναμη του για να ξεπεράσει όποιο εμπόδιο βρεθεί στο δρόμο του. Για τον σκοπό αυτό καλλιεργεί συνεχώς τα δυνατά του σημεία και τις ικανότητες του. Προσπαθεί επίσης να εντοπίζει και να περιορίζει τις αδυναμίες του.

Ρητό: Όταν υπάρχει θέληση, υπάρχει τρόπος!

Βασική επιθυμία: να αποδείξει την αξία του μέσα από γενναίες πράξεις

Στόχος: να αριστεύσει και να βρει κάποιο τρόπο για να βελτιώσει τον κόσμο

Μεγαλύτερος φόβος: να μην τα καταφέρει, να φανεί ανίσχυρος ή ευπαθής

Στρατηγική: να είναι όσο το δυνατόν πιο ισχυρός και άξιος

Αδυναμία: επιθετικότητα, αλαζονεία, συνεχώς ψάχνει για την επόμενη μάχη

Ταλέντο: ικανότητα και θάρρος

Ο Ήρωας είναι επίσης γνωστός ως: πολεμιστής, σταυροφόρος, διασώστης, υπερήρωας, στρατιώτης, φονέας δράκων, νικητής και ομαδικός παίκτης

2. Μάγος

Ο Μάγος μπορεί να εκμεταλλεύεται τη δύναμη του σύμπαντος για να επηρεάζει τους γύρω του και να επιτυγχάνει τους στόχους του. Συνδυάζει με μαεστρία συμπληρωματικές πληροφορίες αλλά και κατάλληλα πρόσωπα που γνωρίζει για να δημιουργήσει συνθήκες win-win. Μετασχηματίζει με ευκολία τον εαυτό του, τους άλλους και τον κόσμο.

Ρητό: «Βοηθάω» τα πράγματα να συμβούν!

Βασική επιθυμία: η κατανόηση των θεμελιωδών νόμων του σύμπαντος

Στόχος: να κάνει τα όνειρα πραγματικότητα

Μεγαλύτερος φόβος: παρενέργειες και αθέλητες αρνητικές συνέπειες

Στρατηγική: φτιάχνει ένα όραμα και ζει με αυτό

Αδυναμία: είναι ευπαθής στην χειραγώγηση

Ταλέντο: η εξεύρεση λύσεων win-win

Ο Μάγος είναι επίσης γνωστός ως: οραματιστής, καταλύτης, εφευρέτης, χαρισματικός ηγέτης, θεραπευτής, γιατρός

3. Σοφός

Ο Σοφός βρίσκεται σε ένα συνεχές ταξίδι αναζήτησης της «αλήθειας». Πιστεύει ότι μόνο μέσα από την αλήθεια θα βρει την αληθινή ελευθερία. Βιώνει μια ατελείωτη υπαρξιακή κρίση καθώς δεν σταματάει να αμφισβητεί τα ευάλωτα πιστεύω του. Έχει υψηλή αυτεπίγνωση και εξαιρετική αναλυτική ικανότητα.

Ρητό: Η αλήθεια σε απελευθερώνει!

Βασική επιθυμία: να κατανοήσει, να βρει την αλήθεια

Στόχος: να χρησιμοποιεί τη διάνοια του για την ανάλυση και την κατανόηση του κόσμου

Μεγαλύτερος φόβος: να εξαπατηθεί ή να παραπλανηθεί εν αγνοία του

Στρατηγική: αναζήτηση πληροφοριών και γνώσεων, ενδοσκόπηση και βαθιά κατανόηση του νου και της διαδικασίας της σκέψης

Αδυναμία: μπορεί να μελετάει για πάντα τις λεπτομέρειες χωρίς ποτέ να αναλαμβάνει δράση, συχνά γίνεται επικριτικός

Ταλέντο: περιέργεια, σοφία, ευφυία, ποιοτική σκέψη

Ο Σοφός είναι επίσης γνωστός ως: εμπειρογνώμονας, λόγιος, ντετέκτιβ, σύμβουλος, στοχαστής, φιλόσοφος, ακαδημαϊκός, ερευνητής, στοχαστής, δάσκαλος

4. Κυβερνήτης

Ο Κυβερνήτης δημιουργεί δομές όπως οικογένεια, κοινότητες ή οργανισμούς κι έπειτα αγωνίζεται να τις διοικήσει σωστά. Έχει ηγετικές ικανότητες και εκτιμά τη δύναμη της εξουσίας. Μπορεί να γίνει επιθετικός και μονόπλευρος όταν οι αρχές ή η εξουσία του αμφισβητούνται.

Ρητό: Η εξουσία δεν είναι το παν, είναι το μόνο πράγμα!

Βασική επιθυμία: έλεγχος

Στόχος: να δημιουργήσει μια ευημερούσα, επιτυχημένη οικογένεια ή κοινότητα

Μεγαλύτερος φόβος: το χάος, η ανατροπή

Στρατηγική: να ασκήσει εξουσία

Αδυναμία: είναι αυταρχικός, αδυνατεί να αναθέτει καθήκοντα σε άλλους

Ταλέντο: υπευθυνότητα, ηγεσία

Ο Κυβερνήτης είναι επίσης γνωστός ως: αφεντικό, αρχηγός, αριστοκράτης, βασιλιάς ή βασίλισσα, πολιτικός, πρότυπο, διευθυντής ή διαχειριστής

5. Αθώος

Ο Αθώος αποφεύγει τον αγώνα και κάθε είδους δυσκολίες. Αναζητά την ασφάλεια και αγνοεί οτιδήποτε τον κάνει να νιώθει ότι είναι εκτός του δικού του ελέγχου. Είναι χαρούμενος και αυθόρμητος. Βλέπει κάτι καλό σε όλα. Αντιμετωπίζει με παιδικό ενθουσιασμό όλες τις μικρές χαρές της ζωής.

Ρητό: Θέλω να είμαι ο εαυτός μου!

Βασική επιθυμία: να πάει στον παράδεισο

Στόχος: να είναι ευτυχισμένος

Μεγαλύτερος φόβος: να τιμωρηθεί για κάτι κακό ή λάθος που έκανε

Στρατηγική: να κάνει τα πράγματα όσο μπορεί πιο σωστά

Αδυναμία: αφέλεια, παιδικότητα και αθωότητα

Ταλέντο: πίστη και αισιοδοξία

Ο Αθώος είναι επίσης γνωστός ως: ουτοπικός, παραδοσιακός, αφελής, μυστικιστής, άγιος, ρομαντικός, ονειροπόλος.

6. Ρεαλιστής

Ο Ρεαλιστής έχει ανάγκη να συνδέεται με τους άλλους και να ανήκει κάπου. Δεν του αρέσει να ξεχωρίζει από το πλήθος. Είναι συνήθως πολύ φιλικός, συμπονετικός και συναισθηματικός αλλά ταυτόχρονα δύσπιστος και ανασφαλής. Δεν έχει μεγάλες προσδοκίες και δεν περιμένει πολλά από τη ζωή.

Ρητό: Όλοι είναι ίσοι!

Βασική επιθυμία: σύνδεση με άλλους και αποδοχή

Στόχος: να ανήκει κάπου

Μεγαλύτερος φόβος: να τον αφήσουν απέξω ή να ξεχωρίσει από το πλήθος

Στρατηγική: η ανάπτυξη απλών στερεών αρετών, να πατάει στη γη

Αδυναμία: να χάσει τον εαυτό του σε μια προσπάθεια να εναρμονιστεί με τους άλλους ή προς χάρη επιφανειακών σχέσεων, μπορεί να γίνει κυνικός

Ταλέντο: ρεαλισμός, η ενσυναίσθηση, ανικανότητα προσποίησης

Ο Ρεαλιστής είναι επίσης γνωστός ως: το καλό παιδί, το πρόσωπο της διπλανής πόρτας, ορφανός, φιλήσυχος, καθημερινός τύπος

7. Φροντιστής

Ο Φροντιστής βάζει πάντα τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές του. Του αρέσει να βοηθάει, να περιποιείται, να φροντίζει και να τους υποστηρίζει με όποιο τρόπο μπορεί. Είναι ευγενικός και γενναιόδωρος. Δεν θα αφήσει ποτέ να πάει χαμένη μια ευκαιρία για να προσφέρει τη βοήθεια του, ακόμα κι όταν δεν του ζητηθεί. Μπορεί να γίνει αρκετά χειριστικός. Σε κάποιες περιπτώσεις ίσως περιμένει ένα συναισθηματικό αντάλλαγμα για τη βοήθεια που προσέφερε και απογοητεύεται όταν αυτό δεν έρχεται.

Ρητό: Αγάπα τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου!

Βασική επιθυμία: να προστατεύει και να φροντίζει τους άλλους

Στόχος: να βοηθήσει τους άλλους

Μεγαλύτερος φόβος: ο εγωισμός και η αχαριστία

Στρατηγική: να κάνει πράγματα για τους άλλους

Αδυναμία: να γίνει μάρτυρας ή να τον εκμεταλλευτούν

Ταλέντο: συμπόνια, γενναιοδωρία

Ο Φροντιστής είναι επίσης γνωστός ως: αλτρουιστής, γονιός, βοηθός, υποστηρικτής

8. Εραστής

Ο Εραστής εκλιπαρεί για σχέσεις οικειότητας με φίλους, οικογένεια ή συντρόφους. Θα κάνει ότι μπορεί για να είναι πιο ελκυστικός σωματικά και συναισθηματικά σε όλους γύρω του. Είναι αφοσιωμένος στο να χτίζει και να διατηρεί σχέσεις κάθε είδους.

Ρητό: Έχω μάτια μόνο για σένα!

Βασική επιθυμία: οικειότητα και εμπειρία

Στόχος: να βρίσκεται σε μια σχέση με τους ανθρώπους, την εργασία και το περιβάλλον που αγαπά

Μεγαλύτερος φόβος: να είναι μόνος, ανεπιθύμητος, να μην τον αγαπούν

Στρατηγική: να γίνεται όλο και περισσότερο ελκυστικός, σωματικά και συναισθηματικά

Αδυναμία: προσπαθεί συνεχώς να ευχαριστήσει τους άλλους με κίνδυνο να χάσει τη δική του ταυτότητα

Ταλέντο: πάθος, ευγνωμοσύνη, εκτίμηση και δέσμευση

Ο Εραστής είναι επίσης γνωστός ως: συνεργάτης, φίλος, οικείος, ενθουσιώδης, αισθησιακός, σύζυγος

9. Κωμικός

Ο Κωμικός βρίσκει χαρά και διασκέδαση σε κάθε περίσταση. Έχει αστείρευτο χιούμορ και πλέει σε πελάγη ευτυχίας όταν αυτό εκτιμάται από τους άλλους. Είναι εξωστρεφής και μοιράζεται τα αστεία του με ευκολία ακόμα και με όσους δεν έχει ακόμα μεγάλη οικειότητα.

Ρητό: YOLO! Ζεις μόνο μία φορά

Βασική επιθυμία: να ζει την κάθε στιγμή με πλήρη απόλαυση

Στόχος: να περνάει καλά και να «ελαφραίνει» τον κόσμο

Μεγαλύτερος φόβος: να βαρεθεί ή να κάνει τους άλλους να βαρεθούν

Στρατηγική: παιχνίδι, να κάνει αστεία

Αδυναμία: επιπολαιότητα, ελαφρότητα, σπατάλη χρόνου

Ταλέντο: χαρά

Ο Γελωτοποιός είναι επίσης γνωστός ως: ανόητος, τζόκερ, φαρσέρ ή γελωτοποιός

10. Επαναστάτης

Ο Επαναστάτης ζει για να ανατρέψει οτιδήποτε δεν λειτουργεί στο «σύστημα». Έχει έντονη αίσθηση του τι είναι σωστό και υπερβολική ευαισθησία για το άδικο, είτε πρόκειται για τον εαυτό του είτε για τους άλλους. Είναι γεννημένος θυμωμένος και συχνά εξοργίζεται. Κόκκινο πανί για αυτόν συνήθως είναι το κατεστημένο, οι θεσμοί, η κυβέρνηση και οι αξίες της κοινωνίας.

Ρητό: Οι κανόνες υπάρχουν για να τους παραβιάζεις!

Βασική επιθυμία: εκδίκηση ή επανάσταση

Στόχος: να ανατρέψει ότι δεν λειτουργεί

Μεγαλύτερος φόβος: να είναι ανίσχυρος ή αναποτελεσματικός

Στρατηγική: να διαταράξει, να καταστρέψει, να σοκάρει

Αδυναμία: πέρασμα στη σκοτεινή πλευρά, παρανομία, εγκληματικότητα

Ταλέντο: ξεδιαντροπιά, ριζοσπαστική ελευθερία

Ο Επαναστάτης είναι επίσης γνωστός ως: αντάρτης, αγριάνθρωπος, απροσάρμοστος

11. Εξερευνητής

Ο Εξερευνητής είναι ένας μοναχικός λύκος. Είναι αυθεντικός και αντισυμβατικός.  Του αρέσει να ταξιδεύει και να γνωρίζει νέα μέρη και ανθρώπους. Ενθουσιάζεται στην ιδέα ότι θα βρεθεί σε αχαρτογράφητα νερά, ότι θα περπατήσει το μονοπάτι που δεν έχει περπατήσει κανείς άλλος. Βρίσκεται συνεχώς σε κάποιου είδους αναζήτηση, όχι μόνο για νέα μέρη αλλά και σχετικά με τον ίδιο του τον εαυτό. Συνήθως ζει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ζωή.

Ρητό: Μην με περιορίζετε!

Βασική επιθυμία: να ανακαλύψει ποιος πραγματικά είναι, μέσα από την εξερεύνηση του κόσμου

Στόχος: να ζήσει μια καλύτερη, πιο αυθεντική, πιο γεμάτη ζωή

Μεγαλύτερος φόβος: να παγιδευτεί, να συμβιβαστεί, να εγκλωβιστεί, να νιώσει εσωτερικό κενό

Στρατηγική: ταξίδια, συνεχής αναζήτηση νέων εμπειριών, αποφυγή πλήξης

Αδυναμία: άσκοπη περιπλάνηση, δυσκολία προσαρμογής, εγωκεντρικότητα

Ταλέντο: αυτονομία, διορατικότητα, φιλοδοξία, αυθεντικότητα

Ο Εξερευνητής είναι επίσης γνωστός ως: περιπλανώμενος, ατομικιστικής, προσκυνητής

12. Δημιουργός

Ο Δημιουργός έχει ζωηρή και μερικές φορές αχαλίνωτη φαντασία. Του αρέσει να σκέφτεται νέες ιδέες και να τις κάνει πραγματικότητα. Συνεχώς ψάχνει την επόμενη καλή ιδέα από την οποία θα προκύψει κάτι χρήσιμο ή πολύτιμο. Αφού καταφέρει να φτιάξει κάτι καλό, δεν σταματάει να σκέφτεται πώς θα μπορούσε να το βελτιώσει.

Ρητό: Αν μπορείς να το φανταστείς, μπορεί να γίνει!

Βασική επιθυμία: να δημιουργήσει πράγματα με σταθερή αξία

Στόχος: να δημιουργήσει πολιτισμό, να εκφράσει το δικό του όραμα

Μεγαλύτερος φόβος: αδυναμία οραματισμού ή εκτέλεσης κάποιου πλάνου

Στρατηγική: να αναπτύξει καλλιτεχνικές ικανότητες και έλεγχο

Αδυναμία: τελειομανία, κακοτεχνία

Ταλέντο: δημιουργικότητα και φαντασία

Ο Δημιουργός είναι επίσης γνωστός ως: καλλιτέχνης, εφευρέτης, καινοτόμος, μουσικός, συγγραφέας ή οραματιστής

Χαρτογραφώντας τα αρχέτυπα

Προσωπικότητα και τα 12 Κοινά Αρχέτυπα

Στο παραπάνω διάγραμμα γίνεται μια προσπάθεια να κατηγοριοποιηθούν τα 12 αρχέτυπα ανάλογα με το τι παρακινεί το καθένα. Στην πάνω πλευρά του κατακόρυφου άξονα βρίσκεται η Ελευθερία και στην κάτω πλευρά η Τάξη. Στον οριζόντιο άξονα βρίσκεται η Κοινωνία και το Εγώ. Έτσι, ανάλογα με τον προσανατολισμό που έχουν τα αρχέτυπα, δημιουργούνται 4 ομάδες με 3 αρχέτυπα στην καθεμία.

Για παράδειγμα, ο Επαναστάτης, ο Εξερευνητής και ο Δημιουργός κινούνται προς τα εκεί που νιώθουν περισσότερη Ελευθερία, ικανοποιώντας ταυτόχρονα το Εγώ τους. Στον αντίποδα, ο Κυβερνήτης, ο Αθώος και ο Ρεαλιστής έχουν προσανατολισμό προς την Τάξη και την Κοινωνία.

 

__________________

Συνεχίστε την εξερεύνηση της προσωπικότας σας με τον εντοπισμό του Κοινωνικού σας Στυλ

* Αυτό το άρθρο βασίζεται στις εργασίες του Καρλ Γιουγκ πάνω στα κοινά αρχέτυπα. Παρά του ότι υπάρχουν διάφορες εκδόσεις και παραλλαγές, πιστεύουμε ότι η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση προσφέρει μια πολύ καλή επιστροφή επένδυσης για τον χρόνο που θα αφιερώσουμε.

 

back to our blog
προσωπική ανάπτυξη

Προσωπική εξέλιξη και ο χορός ανάμεσα στον Τωρινό και τον Μελλοντικό μας εαυτό

Προσωπική εξέλιξη και ο χορός ανάμεσα στον Τωρινό και τον Μελλοντικό μας εαυτό 2560 1789 Manolis Stratakis

Προσωπική εξέλιξη και οι δύο μας εαυτοί

Όλοι μας έχουμε δύο εαυτούς. Είναι ο πραγματικός (τωρινός) και ο μελλοντικός (ιδανικός) εαυτός. Η ζωή μας μοιάζει να είναι ένας ατέλειωτος χορός ανάμεσα σε αυτούς τους δύο. Ο πραγματικός ακολουθεί τα βήματα του ιδανικού. Αλλά όποτε τον πλησιάζει, εκείνος κάνει μερικά βήματα ακόμα και απομακρύνεται.

Ο τωρινός και ο μελλοντικός μας εαυτός

Ο τωρινός μας εαυτός είναι αυτό που είμαστε τώρα. Είναι ο πραγματικός μας εαυτός. Είναι όλα αυτά που ήδη έχουμε.

Ο μελλοντικός μας εαυτός είναι αυτό που θέλουμε να γίνουμε. Είναι ο ιδανικός μας εαυτός. Είναι όλα αυτά εκείνα που επιθυμούμε.

προσωπική εξέλιξη, τωρινός και μελλοντικός εαυτός

Και οι δύο αλλάζουν κάθε λεπτό της ζωής μας. Ο πραγματικός μας εαυτός συνεχώς βελτιώνεται και πλησιάζει όλο και περισσότερο στον ιδανικό μας εαυτό. Αλλά και ο ιδανικός εαυτός «βελτιώνεται» καθώς νέες ιδέες, νέα θέλω και στόχοι αναδύονται κάθε στιγμή.

_______________________________

“Όλη η ιδέα της προσωπικής εξέλιξης βασίζεται στην προοδευτική ανάμιξη του ενός μέσα στον άλλο, μέχρι ο ιδανικός μας εαυτός να γίνει ο νέος πραγματικός μας εαυτός.”

_______________________________

Απορροφούμε νέα γνώση και αποκτάμε νέες δεξιότητες κάθε μέρα. Η αλλαγή αυτή πάνω μας δεν είναι φυσικά ορατή από μέρα σε μέρα. Αλλά αν κοιτάξουμε πίσω μερικούς μήνες ή χρόνια, σίγουρα θα μπορέσουμε να διακρίνουμε την διαφορά ανάμεσα στους δύο.

Προσωπική εξέλιξη: Το χάσμα

Το χάσμα μεταξύ του πραγματικού και του ιδανικού μας αυτού είναι και το μέτρο της δυσφορίας που μπορεί να νιώθουμε. Όσο μεγαλύτερη είναι η διαφορά ανάμεσα τους, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η δυσφορία και η ανησυχία που βιώνουμε. Ας μην ξεχνάμε ότι ο τωρινός πραγματικός μας εαυτός, ήταν πριν από καιρό ο – τότε – μελλοντικός μας εαυτός. Πιθανότατα χρειάστηκε αρκετή επίπονη προσπάθεια για να φτάσουμε στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα.

Όταν το χάσμα είναι μικρό

Ένα μικρό χάσμα υποδηλώνει ότι ο πραγματικός μας εαυτός είναι ευθυγραμμισμένος με τον ιδανικό. Όταν αυτοί οι δύο βρίσκονται σε αρμονία, τότε αισθανόμαστε ικανοποίηση και στο μυαλό μας βασιλεύει η ηρεμία. Νιώθουμε άνετα με αυτό που είμαστε. Έχουμε μεγαλύτερη αίσθηση αυτοαξίας και αυτοσεβασμού. Αισθανόμαστε πιο επιτυχημένοι.

Υπάρχει όμως και μία διαφορετική εξήγηση για την περίπτωση που έχουμε μικρό χάσμα. Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν φιλοδοξίες. Δεν θέτουν στόχους και αδυνατούν να φανταστούν μία καλύτερη έκδοση του εαυτού τους. Επομένως σπάνια κάνουν κάποια συνειδητή προσπάθεια να βελτιωθούν. Πιθανώς σπαταλούν πολύ χρόνο μέσα στην ζώνη άνεσης τους, όπου και τελματώνουν. Η ζωή τους ίσως μοιάζει βαρετή και σχεδόν σίγουρα υποφέρουν από αναβλητικότητα.

Αυτή είναι μία περίπτωση όπου ο ιδανικός εαυτός αποτυγχάνει να παρακινήσει τον πραγματικό.

Η έξοδος από τη ζώνη άνεσης και η μετακίνηση προς τη ζώνη ανάπτυξης μπορεί να επιφέρει μια θεαματική βελτίωση στη ζωή αυτών των ανθρώπων.

Όταν το χάσμα είναι μεγάλο

Εάν το χάσμα είναι μεγάλο, αυτό ίσως είναι σημάδι ότι έχουμε βάλει ψηλά τον πήχη. Οι προσδοκίες μας είναι πολύ υψηλές. Επιθυμούμε να γίνουμε κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που είμαστε. Αυτό σημαίνει ότι είτε ο τωρινός μας εαυτός δεν προχωράει αρκετά γρήγορα, η ότι έχουμε θέσει πολύ φιλόδοξους, δύσκολους, μη ρεαλιστικούς στόχους στον μελλοντικό μας εαυτό.

Οι δύο μας εαυτοί έχουν χάσει την ευθυγράμμιση τους. Αρχίσουμε να νιώθουμε ότι υπάρχει μία παραφωνία. Η δυσφορία και η ανησυχία αυξάνονται. Θεωρούμε ότι ο τωρινός μας εαυτός δεν είναι αρκετά καλός. Η αυτοεκτίμηση μας καταρρακώνεται. Πιθανότατα θα αισθανόμαστε αποθαρρημένοι και απογοητευμένοι.

Συχνά, η δυσφορία μπορεί να ανοίξει την πόρτα σε πιο αρνητικά συναισθήματα. Ενοχές ή ακόμα και κατάθλιψη μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους.

Είναι λοιπόν πολύ σημαντικό να έχουμε ρεαλιστικούς στόχους αλλά επίσης και μία ρεαλιστική αυτοεικόνα. Η αλλαγή δεν έρχεται μέσα σε ένα βράδυ. Στην πραγματικότητα, παίρνει μήνες και χρόνια δουλειάς με τον εαυτό μας. Και πολλή υπομονή!

Προσωπική εξέλιξη: Γεφυρώνοντας το χάσμα

Έτσι, η γεφύρωση του χάσματος ανάμεσα στους δύο μας εαυτούς είναι στην πραγματικότητα ένα ταξίδι. Χρειάζεται να πλησιάσουμε προς έναν προορισμό που συνεχώς απομακρύνεται.

Αλλά κι αυτό είναι μια χαρά. Αν ο προορισμός μείνει για πολύ καιρό στο ίδιο μέρος, αυτό σημαίνει ότι δεν έχουμε αρκετή έμπνευση ή ίσως μας λείπει η φιλοδοξία.

Πριν ξεκινήσουμε οποιοδήποτε ταξίδι αυτοβελτίωσης, είναι απαραίτητο να αποδεχτούμε πλήρως τον τωρινό μας εαυτό. Αυτό θα είναι και το διαβατήριο μας. Χωρίς αυτοαποδοχή δεν μπορούμε να αλλάξουμε τίποτα. Γεμίστε τις αποσκευές σας και με αρκετή αυτοσυμπόνια και έχετε εξασφαλίσει ότι το ταξίδι σας θα είναι επίσης πολύ ευχάριστο.

Θα βοηθήσει πολύ να απαντήσουμε στις παρακάτω ερωτήσεις:

1. 🚩 Εντοπίστε το σημείο εκκίνησης (Τωρινός Eαυτός)

  • Με τι δεν είμαι ευτυχισμένος;
  • Ποια είναι τα σημεία πόνου και οι αδυναμίες μου;
  • Ποιες από τις ανάγκες μου δεν καλύπτονται;
  • Ποιες συνήθειες μου δεν μου κάνουν καλό πια;
  • Τι με κρατάει πίσω;
  • Τι θα ήθελα να αλλάξω, τι θα προτιμούσα να είναι διαφορετικό;

2. ⛳ Δείτε καθαρά τον προορισμό (Μελλοντικός Εαυτός)

  • Ποιες δεξιότητες θα ήταν καλό να έχει η επόμενη μου έκδοση;
  • Πάνω σε ποια από τα δυνατά μου σημεία θα ήθελα να χτίσω;
  • Με ποιους άλλους τρόπους θα μπορούσα να βελτιωθώ;
  • Ποιους στόχους μου θα ήθελα να επιτύχω;
  • Ποιες αδυναμίες μου θα μπορούσα να διώξω;

3. 💡 Προχωρήστε τώρα στο Πώς

  • Πώς μπορώ να απαλλαγώ από κάποιες παλιές συνήθειες και να υιοθετήσω νέες καλύτερες;
  • Ποιες τεχνικές μπορώ να χρησιμοποιήσω που θα με βοηθήσουν να αναπτύξω νέες δεξιότητες;
  • Πώς μπορώ να επιτύχω τους στόχους μου;
  • Πώς θα μπορούσα να καλύψω κάποιες από τις ανάγκες μου;

Συμπέρασμα

Επομένως, αποτελεσματική προσωπική εξέλιξη μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν υπάρχει ευθυγράμμιση του πραγματικού εαυτού με τον ιδανικό.

Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι η πραγματική αυτογνωσία χωρίζεται σε δύο μέρη. Γνώση για τον πραγματικό μας εαυτό και επίσης γνώση για το ιδανικό μας σε αυτό. Η αποτελεσματική προσωπική ανάπτυξη προϋποθέτει μία καθαρή εικόνα και των δύο εαυτών.

___________________

Προχωρήστε στο άρθρο για τη Ζώνη άνεσης και δείτε πιο αναλυτικά τι στέκεται ανάμεσα στον Τωρινό και στον Μελλοντικό μας εαυτό!

back to our blog
προσωπικότητα - κοινωνικό στυλ

Eξελίξτε την προσωπικότητα σας, ανακαλύπτοντας το Κοινωνικό σας Στυλ

Eξελίξτε την προσωπικότητα σας, ανακαλύπτοντας το Κοινωνικό σας Στυλ 2560 1789 Manolis Stratakis

Η προσωπικότητα μας καθορίζει το ποιοι είμαστε

Η προσωπικότητα μας καθορίζει τις σκέψεις, τα συναισθήματα, ακόμα και τις πράξεις μας. Συνήθως μπορούμε εύκολα να την αντιληφθούμε επιφανειακά. Απαιτεί όμως σημαντικό βαθμό αυτογνωσίας για να κατανοήσουμε τις πιο βαθιές πτυχές της.

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν άφθονα τεστ προσωπικότητας, όμως τα περισσότερα δεν αξίζουν καν τον χρόνο που θα χρειαστεί για να τα συμπληρώσουμε. Η προσωπικότητα μας είναι αρκετά σύνθετη για να αποκαλυφθεί μέσα από ένα γρήγορο τεστ. Τα αποτελεσματικά τεστ απαιτούν από εμάς τους ίδιους να σκεφτούμε, να φωτίσουμε και να συνειδητοποιήσουμε μία-μία τις πλευρές της προσωπικότητας μας.

Προσωπικότητα: το μοντέλο Merrill-Wilson

Η κατάταξη προσωπικότητας Merrill-Wilson είναι πιο απλή από άλλες και έχει την καλύτερη επιστροφή επένδυσης για τον χρόνο που θα αφιερώσουμε. Οι 4 τύποι προσωπικότητας που προτείνει είναι οι εξής:

  • Αναλυτικός
  • Οδηγός
  • Φιλικός
  • Εκφραστικός

Ποια είναι τα οφέλη από την κατανόηση των Κοινωνικών Στυλ;

  • Κατανόηση και ενδυνάμωση των σχέσεων μας
  • Καλύτερη επικοινωνία και συνεννόηση
  • Μας επιτρέπει να προβλέψουμε τη συμπεριφορά των άλλων
  • Βελτίωση λειτουργίας ομάδας

Αναγνωρίζοντας και κατανοώντας αυτούς τους τέσσερεις τύπους προσωπικότητας, είμαστε σε θέση να παρακινήσουμε και να διαχειριστούμε πιο αποτελεσματικά τους άλλους αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό.

Προσωπικότητα - Κοινωνικό Στυλ

Δύο μεταβλητές συμβάλλουν στην αναγνώριση του τύπου προσωπικότητας.

α. αν κάποιος είναι εσωστρεφής ή εξωστρεφής και

β. αν τα καταφέρνει καλύτερα με τα δεδομένα ή με τις σχέσεις.

Αυτές οι δύο μεταβλητές, μας δίνουν τέσσερεις περιπτώσεις:

  • Αναλυτικός  —  δεδομένα, εσωστρεφής
  • Οδηγός  —  δεδομένα, εξωστρεφής
  • Φιλικός  —  σχέσεις, εσωστρεφής
  • Εκφραστικός  —  σχέσεις, εξωστρεφής

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν ένα πρωτεύοντα και ένα δευτερεύοντα τύπο. Στην επικοινωνία σας με τους άλλους, εντοπίστε τον πρωτεύοντα τύπο τους και μιλάτε σε αυτόν.

Οι τέσσερεις τύποι προσωπικότητας κατά Merrill-Wilson

Ας τους δούμε όλους με περισσότερες λεπτομέρειες:

📊 Αναλυτικοί

 Έχουν πολύ βάθος, είναι σοβαροί, βαθυστόχαστοι και εστιασμένοι. Βάζουν ψηλά στάνταρντ στην προσωπική και επαγγελματική τους ζωή. Φτιάχνουν λίστες και κάνουν συνεχώς ερωτήσεις. Δυσκολεύονται να πάρουν αποφάσεις μέχρι να έχουν όλα τα δεδομένα. Η τελειομανία που τους χαρακτηρίζει είναι ταυτόχρονα προτέρημα και ελάττωμα. Τείνουν να έχουν ένα κάπως ξερό αλλά σπιρτόζικο χιούμορ!

👍 Τα θετικά τους

Πειθαρχημένοι με αρκετή αυτοσυγκράτηση. Επιμελείς, τακτικοί και οργανωτικοί.

👎 Τα αρνητικά τους

Υπεραναλυτικοί και συχνά αναποφάσιστοι. Επικριτικοί, αρνητικοί και ευέξαπτοι.

👀 Με μια ματιά

  1. Ανάγκη: Να είναι σωστοί.
  2. Προσανατολισμός: Σκέψη.
  3. Τρόπος ανάπτυξης: Τους αρέσει να δηλώνουν.
  4. Δυνατά σημεία: Λογικοί, σχολαστικοί, πειθαρχημένοι.
  5. Αδυναμίες: Παίρνουν αποφάσεις αγνοώντας τα συναισθήματα. Είναι πολύ απαιτητικοί από τους άλλους.

Στην επικοινωνία σας με έναν Αναλυτικό:

  • να είστε ξεκάθαροι και ακριβείς
  • μην βιάζεστε χωρίς να υπάρχει λόγος
  • εστιάστε στα γεγονότα
  • να είστε έτοιμοι για πολλές ερωτήσεις που αρχίζουν από «πώς»
  • παρέχετε αναλυτικά τα δεδομένα
  • αναγνωρίστε την ανάγκη για λογική και ακρίβεια
  • να είστε προετοιμασμένοι να επαναλάβετε μερικά από όσα έχετε ήδη πει
  • υπολογίστε λίγο έξτρα χρόνο για αξιολόγηση
  • δώστε αρκετές αποδείξεις για όσα λέτε
  • στο τέλος, κάντε μια φιλοφρόνηση για την ακρίβεια της δουλειάς που έγινε!

🚀 Οδηγοί

 Δυναμικοί και δραστήριοι. Ότι σκεφτούν το βάζουν αμέσως σε εφαρμογή, παραβλέποντας όμως συχνά σημαντικές λεπτομέρειες. Ξεχειλίζουν από αυτοπεποίθηση και έχουν μια φυσική ροπή προς ηγετικές θέσεις. Είναι οραματιστές και μπορούν με ευκολία να δουν τη μεγάλη εικόνα και το πού θέλουν να πάνε. Συχνά όμως δεν καταφέρνουν δουν τα αναγκαία ενδιάμεσα βήματα.

👍 Τα θετικά τους

Κυρίαρχοι, αποφασισμένοι και άμεσοι. Ανεξάρτητοι και παραγωγικοί. Προτιμούν να πάρουν την λάθος απόφαση παρά να μην πάρουν καμμία απόφαση.

👎 Τα αρνητικά τους

Πεισματάρηδες, περήφανοι, επιθετικοί και σαρκαστικοί. Συχνά δείχνουν αναίσθητοι και αλαζόνες. Γνωρίζουν τι θέλουν και πώς να το πάρουν. Μερικές φορές πατάνε πάνω στους άλλους για να επιτύχουν αυτό που θέλουν. Δεν παραδέχονται έυκολα τα λάθη τους. Μπροστά στην βιασύνη τους να πάρουν μια απόφαση δεν λογαριάζουν τις συνέπειες.

👀 Με μια ματιά

  1. Ανάγκη: Να έχουν αποτελέσματα.
  2. Προσανατολισμός: Δράση.
  3. Τρόπος ανάπτυξης: Τους αρέσει να ακούν.
  4. Δυνατά σημεία: Ανεξάρτητοι, αποφασιστικοί και αποφασισμένοι.
  5. Αδυναμίες: Δυσκολία συνεργασίας με άλλους, δεν ενδιαφέρονται για την διαφορετική οπτική. Μπορεί να γίνουν αρκετά καταπιεστικοί.

Στην επικοινωνία σας με έναν Οδηγό:

  • μιλήστε για τα αναμενόμενα αποτελέσματα
  • εστιάστε στα γεγονότα, όχι στα συναισθήματα
  • να είστε μεθοδικοί και επαγγελματικοί
  • δώστε οργανωμένες, συνοπτικές και συνεκτικές πληροφορίες
  • να είστε έτοιμοι για πολλές ερωτήσεις που ξεκινούν από «τι»
  • μην συζητάτε πολύ τις λεπτομέρειες και μην χασομεράτε
  • δώστε μερικές επιλογές, αλλά όχι πολλές

💚 Φιλικοί

 Είναι ο πιο ήρεμος και επίπεδος τύπος προσωπικότητας. Χαλαροί, υπομονετικοί, ισορροπημένοι, ενθουσιάζονται δύσκολα και πάνω απ’ όλα αποζητούν την ησυχία τους και ένα ήρεμο και ασφαλές περιβάλλον.

👍 Τα θετικά τους

Συμπαθητικοί, ευγενικοί, δεν τους αρέσουν οι συγκρούσεις και δεν είναι ποτέ προσβλητικοί. Διπλωματικοί και ήρεμοι. Είναι διατεθειμένοι να χάσουν τη βολή τους για να μην δυσαρεστήσουν τους άλλους. Οι φιλικοί αρέσουν σε όλους. Είναι βαθιά συναισθηματικοί και λαχταρούν την αρμονία.

👎 Τα αρνητικά τους

Πολλές φορές γίνονται εγωιστές και πεισματάρηδες. Συχνά η αδιαφορία τους εκλαμβάνεται ως ενοχλητική. Θα περιμένουν ως την τελευταία στιγμή για να αποφασίσουν κάτι και στο τέλος θα κάνουν αυτό που θέλουν οι άλλοι.

👀 Με μια ματιά

  1. Ανάγκη: Προσωπική ασφάλεια.
  2. Προσανατολισμός: Σχέσεις.
  3. Τρόπος ανάπτυξης: Τους αρέσει να ανήκουν.
  4. Δυνατά σημεία: Υποστηρικτικοί, υπομονετικοί, διπλωματικοί.
  5. Αδυναμίες: Αναποφάσιστοι, συμμορφώνονται συνήθως με τις επιθυμίες των άλλων. Δεν βάζουν χρονικά όρια, οπότε συσσωρεύονται οι εκκρεμότητες τους.

Στην επικοινωνία σας με έναν Φιλικό:

  • να είστε χαλαροί και ευχάριστοι
  • φτιάξτε ένα σχέδιο με γραπτές οδηγίες
  • να είστε έτοιμοι για πολλές ερωτήσεις που αρχίζουν από «γιατί»
  • δείξτε ότι συμφωνείτε μαζί του συχνά και ξεκάθαρα
  • να είστε προβλέψιμοι
  • μην βιάζεστε, μην πιέζετε
  • ακούστε με προσοχή

🧨 Εκφραστικοί

Είναι κοινωνικοί και ανταγωνιστικοί. Θέλουν να συμμετέχουν παντού, σε έργα, σε ομάδες, σε παρέες, σε συζητήσεις. Τους αρέσει να κάνουν πλάκα και μπορούν να δουν με χιούμορ ακόμα και μια σοβαρή ή δύσκολη περίσταση.

👍 Τα θετικά τους

Έχουν πειθώ, είναι φιλόδοξοι, χαρισματικοί και γενναιόδωροι. Είναι εξαιρετικοί στο να διηγούνται ιστορίες και συχνά υπερ-δεσμεύονται για να ευχαριστήσουν τους άλλους. Επικοινωνούν το όραμα τους και ενθουσιάζουν τους άλλους με τις ιδέες τους.

👎 Τα αρνητικά τους

Είναι φωνακλάδες, ανοργάνωτοι, χωρίς αρχές. Δύσκολα μπορείς να τους εμπιστευτείς να υλοποιήσουν κάτι.

👀 Με μια ματιά

  1. Ανάγκη: Προσωπική έκφραση και αποδοχή.
  2. Προσανατολισμός: Αυθορμητικότητα.
  3. Τρόπος ανάπτυξης: Τους αρέσει να ελέγχουν.
  4. Δυνατά σημεία: Καλοί συνομιλητές, ενθουσιώδεις, έχουν φαντασία.
  5. Αδυναμίες: Μιλάνε πολύ, είναι ονειροπόλοι και μη ρεαλιστές.

Στην επικοινωνία σας με έναν Εκφραστικό:

  • εστιάστε στην ανάπτυξη μιας σχέσης
  • να είστε θερμοί, προσιτοί, ανοικτοί, πρόθυμοι, ενθουσιώδεις και να αποκρίνεστε γρήγορα
  • μοιραστείτε ιστορίες και εμπειρίες
  • να είστε έτοιμοι για πολλές ερωτήσεις που ξεκινούν από «ποιος»
  • δεν χρειάζεται να αναφέρετε πολλές λεπτομέρειες
  • αποφύγετε οποιαδήποτε πιθανότητα προσωπικής σύγκρουσης

Συνεργασία και Συμπληρωματικότητα

Βλέπουμε καθαρά πώς ένας αναλυτικός και ένας οδηγός μπορούν να συνεργαστούν με εξαιρετικά αποτελέσματα και πώς οι ικανότητές τους αλληλο-συμπληρώνονται.

Αν θέλεις να πας στο φεγγάρι πρέπει να εμπιστευτείς έναν οδηγό. Αλλά αν θέλεις και να επιστρέψεις, τότε χρειάζεσαι έναν αναλυτικό! 😉

Διαχείριση των διαφορετικών τύπων προσωπικότητας

 Όλα τα παραπάνω είναι βέβαια απλά γενικεύσεις. Δεν υπάρχει κάποιος 100% αναλυτικός ή 0% εκφραστικός. Οι περισσότεροι άνθρωποι επιδεικνύουν – σε κάποιο ποσοστό – όλους τους τύπους. Παρόλα αυτά, συνήθως κάποιος τύπος είναι κυρίαρχος και ένας ακόμα παίζει σημαντικό δευτερεύοντα ρόλο.

Κατανοήστε τον δικό σας πρωτεύοντα τύπο. Έπειτα σκεφτείτε με ποιους από τους υπόλοιπους έχετε κάποια μικρότερη ταύτιση. Μελετήστε τους λίγο περισσότερο και πάρτε σημαντική συνειδητοποίηση για το πώς σκέφτεστε, πώς νιώθετε και πώς πράττετε.

Εξελίξτε την προσωπικότητα σας!

Η προσωπικότητα μας αλλάζει και ωριμάζει με τον χρόνο. Ακριβώς όπως ωριμάζει ένα καλό κόκκινο κρασί. Χρειάζεται όμως συνειδητή και μεθοδική προσπάθεια για να τελειοποιηθεί. Πριν από όλα, είναι απαραίτητο να την αναγνωρίσουμε όσο καλύτερα μπορούμε. Έπειτα, χρειάζεται να την αποδεχτούμε. Χωρίς την αυτοαποδοχή, θα είναι αδύνατο να προχωρήσουμε σε οποιαδήποτε αλλαγή. Αμέσως μετά, έρχεται η συνειδητοποίηση για το ποια ακριβώς χαρακτηριστικά επιθυμούμε να αλλάξουμε. Τι δεν λειτουργεί, τι μας κρατάει πίσω, τι δυσκολεύει τις σχέσεις μας. Τέλος, είναι η ώρα να κλείσουμε το χάσμα ανάμεσα στον παλιό και νέο μας εαυτό. Το Coaching είναι ένας εξαιρετικός τρόπος για να μας δείξει ποιες πλευρές της προσωπικότητας μπορούν να βελτιωθούν και να μας οδηγήσει σε αυτή την αλλαγή.

Για να συνοψίσουμε, το πλάνο μας έχει τα εξής στάδια:

  1. Αναγνώριση
  2. Αποδοχή
  3. Συνειδητοποίηση τωρινών και επιθυμητών στοιχείων προσωπικότητας
  4. Προοδευτική αλλαγή τωρινών στοιχείων με επιθυμητά

Παίρνει λίγο χρόνο αλλά αξίζει τον κόπο!

______________

Εντοπίστε τις αξίες που βρίσκονται πίσω από την προσωπικότητα σας:

Ποιες είναι οι προσωπικές σας αξίες και πόσο συμφωνούν με τη ζωή σας;

back to our blog
Πυραμίδα του Μάσλοου και αυτοπραγμάτωση

Η Πυραμίδα των ανθρώπινων αναγκών του Μάσλοου και το μονοπάτι προς την αυτοπραγμάτωση

Η Πυραμίδα των ανθρώπινων αναγκών του Μάσλοου και το μονοπάτι προς την αυτοπραγμάτωση 2560 1992 Manolis Stratakis

Πυραμίδα του Μάσλοου και αυτοπραγμάτωση

Ένας από τους πιο γνωστούς ψυχολόγους, ο Abraham Maslow, διέθεσε ένα σημαντικό μέρος της καριέρας του στην αναζήτηση του νοήματος της ζωής και την αυτοπραγμάτωση. Μετά από πολυετή έρευνα κατάφερε να αποτυπώσει μια συνεκτική ιεράρχηση των ανθρώπινων αναγκών, πρώτα σε μια εργασία του με τίτλο «Μία θεωρία για την ανθρώπινη παρακίνηση» και αργότερα στο βιβλίο του με τίτλο «Παρακίνηση και Προσωπικότητα». Αυτή η εργασία του οδήγησε στην περίφημη Πυραμίδα του Μάσλοου.

Στην πυραμίδα οι ανθρώπινες ανάγκες κατηγοριοποιούνται σε 5 επίπεδα: φυσικές, ασφάλειας, κοινωνικές, αυτοεκτίμησης και αυτοπραγμάτωσης. Τα δύο πρώτα τα ονόμασε βασικές ανάγκες, τα δύο επόμενα συναισθηματικές ανάγκες και το τελευταίο ανάγκες αυτοεκπλήρωσης. Αυτές οι ανάγκες υπαγορεύουν όλους τους κανόνες της ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Πυραμίδα του Μάσλοου και αυτοπραγμάτωση 1

Διάγραμμα 1: Πυραμίδα του Μάσλοου: Ιεράρχηση των Ανθρώπινων Αναγκών

Υλικές και πνευματικές ανάγκες

Η γενική ιδέα της πυραμίδας είναι ότι στα πιο χαμηλά σκαλοπάτια βρίσκονται οι φυσικές/υλικές μας ανάγκες ενώ στα ψηλότερα οι πνευματικές. Επίσης, όπως συμβαίνει με μια σκάλα, είναι δύσκολο (αν και όχι αδύνατο) να ανέβουμε σε οποιοδήποτε σκαλοπάτι αν δεν έχουμε περάσει πρώτα από τα προηγούμενα. Έτσι λοιπόν, οι φυσικές ανάγκες έχουν προτεραιότητα απέναντι στις πνευματικές, χωρίς όμως αυτό να είναι απόλυτο.

Ας δούμε πώς το περιγράφει ο ίδιος ο Μάσλοου:

Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει και με σκέτο ψωμί. Κι αυτό είναι αλήθεια όταν δεν υπάρχει ψωμί. Αλλά τι συμβαίνει με τις επιθυμίες του ανθρώπου όταν υπάρχει άφθονο ψωμί; Αυτόματα, νέες, υψηλότερες επιθυμίες αναδύονται και παίρνουν την θέση των φυσιολογικών αναγκών. Κι όταν αυτές έχουν ικανοποιηθεί, άλλες ακόμα πιο υψηλές αναδεικνύονται και ούτω καθεξής.

Σε μεγάλο βαθμό η επιτυχία όλων μας στη ζωή εξαρτάται από το εάν θα καταφέρουμε να σκαρφαλώνουμε στην κορυφή της πυραμίδας και να φτάσουμε στην αυτοπραγμάτωση. Θα μπορούσαμε να την σκεφτούμε σαν ένα ηλεκτρονικό παιχνίδι, όπου πρέπει να κερδίσεις μια πίστα για να περάσεις στην επόμενη, όμως δεν λειτουργεί έτσι ακριβώς. Η ζωή μας επιτρέπει να περάσουμε στο επόμενο σκαλοπάτι ακόμα κι αν δεν έχουμε συμπληρώσει 100% το προηγούμενο.

Τα πέντε επίπεδα στην Πυραμίδα του Μάσλοου

Όλες μας οι ανάγκες λοιπόν, κατηγοριοποιούνται σε 5 επίπεδα. Ας τα δούμε αναλυτικά, ξεκινώντας από κάτω προς τα πάνω:

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (Ερπετοειδής εγκέφαλος)

Ο ερπετοειδής μας εγκέφαλος χρειάζεται να νιώθει ότι έχουμε ότι χρειαζόμαστε για να επιβιώσουμε.

1ο επίπεδο: Φυσικές ανάγκες

Εδώ περιλαμβάνονται όλες οι απολύτως βασικές ανάγκες μας για επιβίωση. Όλα εκείνα που απαιτεί ο οργανισμός μας για να συνεχίσει να ζει και να αναπαραχθεί: οξυγόνο, νερό, τροφή και στέγη. Σε αυτή την κατηγορία συνήθως τοποθετείται και το σεξ.

2ο επίπεδο: Ανάγκες ασφάλειας

Εφόσον έχουν ικανοποιηθεί οι φυσικές μας ανάγκες, το επόμενο που θα αναζητήσουμε είναι να ζούμε με μεγαλύτερη ασφάλεια. Για αυτό το σκοπό χρειαζόμαστε εργασία και ένα σταθερό εισόδημα. Προσπαθούμε να αποκτήσουμε ολοένα και περισσότερους πόρους. Προστατεύουμε την ιδιοκτησία μας. Ίσως αποταμιεύουμε ή επενδύουμε για το μέλλον.

Πυραμίδα του Μάσλοου και αυτοπραγμάτωση 2

Διάγραμμα 2: Πυραμίδα του Μάσλοου: Βασικές, Συναισθηματικές και ανάγκες Αυτοεκπλήρωσης

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ (Συναισθηματικός εγκέφαλος)

Εφόσον έχουν καλυφθεί σε ένα ικανοποιητικό βαθμό οι ανάγκες επιβίωσης μας, θα κοιτάξουμε να καλύψουμε τις συναισθηματικές μας ανάγκες.

3ο επίπεδο: Κοινωνικές ανάγκες

Ως το πλέον κοινωνικό ον, ο άνθρωπος έχει ανάγκη να βρει μια καλή θέση μέσα σε κάποιο τμήμα της κοινωνίας. Έτσι, συνδεόμαστε με άλλους σε σχέσεις φιλίας ή συνεργασίας. Συμμετέχουμε σε ομάδες, αποκτάμε ταυτότητα και ενδυναμώνουμε τις κοινωνικές μας δεξιότητες. Μαθαίνουμε να είμαστε χρήσιμοι. Κάνουμε οικογένεια και δημιουργούμε γύρω μας ένα περιβάλλον οικείο και ευχάριστο που μας παρέχει αγάπη, ενδιαφέρον και την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου. Αναζητάμε να συμμετέχουμε σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό μας.

4ο επίπεδο: Ανάγκες αναγνώρισης

Με δεδομένη πλέον την κοινωνική μας συναναστροφή, νιώθουμε την επιθυμία να χαίρουμε εκτίμησης και σεβασμού. Να έχουμε καλή φήμη και την αναγνώριση του περίγυρου μας. Παράλληλα, θέλουμε να νιώθουμε αυτοπεποίθηση, ελευθερία και ανεξαρτησία. Αυτές οι ανάγκες ονομάζονται και εγωιστικές καθώς οδηγούνται από το εγώ μας.

ΑΝΑΓΚΕΣ ΑΥΤΟ-ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ (Δημιουργικός εγκέφαλος)

5ο επίπεδο: Ανάγκη αυτοπραγμάτωσης

Αυτό είναι το ανώτερο σκαλοπάτι στη σκάλα των ανθρώπινων αναγκών. Είναι η επιθυμία να βρούμε την θέση μας στη ζωή, να δώσουμε νόημα σε ότι κάνουμε, να επιτύχουμε ένα ανώτερο σκοπό, να αφήσουμε το αποτύπωμα μας στο πέρασμα μας από τη ζωή. Για να τα επιτύχουμε όμως όλα αυτά, θα χρειαστεί να αναβαθμίσουμε πρώτα τον εαυτό μας στην επόμενη του έκδοση. Θα χρειαστεί να κάνουμε ποιοτικές αλλαγές στον χαρακτήρα μας. Θα νιώσουμε την ανάγκη να αποκτήσουμε νέες δεξιότητες, να αξιοποιήσουμε τα ταλέντα μας, να ονειρευτούμε και να κυνηγήσουμε το όνειρο μας με κάθε τρόπο.

Διαχωρισμός σε Ανάγκες Ανάπτυξης – Επάρκειας

Οι ανάγκες στα πρώτα τέσσερα σκαλοπάτια αναφέρονται ως ανάγκες επάρκειας. Αυτό σημαίνει ότι  ξεπηδούν από την επιθυμία μας να απαλλαγούμε από τις αδυναμίες μας ή να αποκτήσουμε πράγματα που μας λείπουν. Καθώς αποκτούμε όλο και περισσότερη επάρκεια, η παρακίνηση μας μειώνεται.

Πυραμίδα του Μάσλοου και αυτοπραγμάτωση 3

Διάγραμμα 3: Πυραμίδα του Μάσλοου: Ανάγκες Επάρκειας και Ανάπτυξης

Η κορυφαία ανάγκη της αυτοπραγμάτωσης αναφέρεται ως ανάγκη ανάπτυξης, μιας και δεν είναι άλλη από την επιθυμία μας για προσωπική ανάπτυξη. Καθώς αυτή η επιθυμία ικανοποιείται, αντί να μειώνεται όπως οι προηγούμενες, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: ενισχύεται. Όσο γινόμαστε καλύτεροι, τόσο αυξάνει η αυτοπεποίθηση μας και επιθυμούμε να γίνουμε ακόμα καλύτεροι.

Εμπόδια στο δρόμο προς την αυτοπραγμάτωση

Όπως είπε ο Μάσλοου, «Ότι ένας άνθρωπος ΜΠΟΡΕΙ να γίνει, αυτό ΠΡΕΠΕΙ να γίνει». Αυτή την εσωτερική ανθρώπινη ανάγκη την ονόμασε αυτοπραγμάτωση.

Για κάποιον καλλιτέχνη ίσως είναι ένα απαράμιλλο έργο, για έναν αθλητή ένα σημαντικό ρεκόρ, για έναν οραματιστή να υλοποιήσει τα μεγάλα του όνειρα.

Για όλους μας μπορεί να είναι η ικανότητα να νιώθουμε ευτυχισμένοι.

Είναι προφανές ότι λίγοι μόνο από εμάς μπορούν να φτάσουν στην κορυφή της πυραμίδας. Ο ίδιος ο Μάσλοου έκανε την εκτίμηση ότι μόνο 2% των ανθρώπων φτάνουν στην κατάσταση της αυτοπραγμάτωσης. Όχι εξαιτίας κάποιου γενετικού πλεονεκτήματος αλλά κυρίως γιατί εκείνοι καταφέρνουν να εστιάσουν εκεί ψηλά, ξεπερνώντας ή αγνοώντας τα περισσότερα από τα κυριότερα εμπόδια που σταματούν όλους τους υπόλοιπους.

Τέτοια εμπόδια θα μπορούσαν να είναι:

  • Η σύγχρονη, μαζική, χαμηλής ποιότητας εκπαίδευση
  • Η κλειστή νοοτροπία (η λανθασμένη αντίληψη ότι ο άνθρωπος δεν αλλάζει)
  • Χαμηλή παρακίνηση (αδυναμία αυτοπαρακίνησης)
  • Έλλειψη παραδείγματος (από γονείς, εκπαιδευτικούς, φίλους, μέντορες)
  • Υπερβολική ασχολία με τα μη σημαντικά
  • Αδυναμία αντίληψης της συνολικής εικόνας

Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε στην λίστα και τις μεγάλες δυσκολίες, είτε οικονομικές είτε άλλες, που μπορεί να μας κρατήσουν για πολλά χρόνια δέσμιους στις ανάγκες των πρώτων επιπέδων. Η ζωή όμως είναι γεμάτη με παραδείγματα ανθρώπων που παρά τις εξαιρετικά δύσκολες καταστάσεις που πέρασαν, κατάφεραν να φτάσουν στην κορυφή της αυτοεκπλήρωσης τους. Οι δυσκολίες, όχι μόνο δεν κατάφεραν να τους σταματήσουν αλλά αντίθετα τους απογείωσαν.

Χαρακτηριστικά και συμπεριφορά των ανθρώπων που φτάνουν στην αυτοπραγμάτωση

  • Αποδέχονται σε σημαντικό βαθμό τον εαυτό τους και τη ζωή. Διαθέτουν υψηλά ηθικά πρότυπα.
  • Εστιάζουν λιγότερο στον εαυτό τους και περισσότερο έξω από αυτόν. Έχουν καινοτόμο σκέψη και μια κάπως ασυνήθιστη αίσθηση χιούμορ.
  • Τηρούν υπεύθυνη και αντικειμενική στάση ζωής. Aναλαμβάνουν την ευθύνη για τις πράξεις και τη ζωή τους, είναι τίμιοι, δεν προσποιούνται, έχουν καταφέρει να ζουν συμφιλιωμένοι με την αβεβαιότητα.
  • Είναι έντονα δημιουργικοί. Τους αρέσει να δοκιμάζουν νέα πράγματα αντί να επιλέγουν τα γνωστά κι εύκολα μονοπάτια.
  • Είναι αυθεντικοί, μπαίνουν στον κόπο να αναπτύξουν την δική τους άποψη, αντί να υιοθετούν την επικρατούσα άποψη της παράδοσης, της αρχής ή της πλειοψηφίας.
  • Εκτιμούν βαθιά τις μικρές χαρές της ζωής. Βιώνουν τη ζωή σαν μικρά παιδιά με τη μέγιστη συγκέντρωση και αφοσίωση.
  • Τέλος, έχουν μια ξεκάθαρη αίσθηση του τι είναι σημαντικό για αυτούς και τι όχι. Είναι πρόθυμοι να πληρώσουν το ανάλογο τίμημα, ώστε να μπορούν να ασχοληθούν περισσότερο με τα σημαντικά και λιγότερο με όλα τα υπόλοιπα. Έχουν ανάγκη από τον δικό τους χρόνο. Συχνά επιλέγουν τη μοναξιά για να σκεφτούν απερίσπαστα ή για να δημιουργήσουν.

To καλωσόρισμα των δυσκολιών

Φαίνεται λοιπόν να υπάρχει ένας πιο σίγουρος δρόμος προς την αυτοπραγμάτωση κι αυτός δεν είναι άλλος από την συμφιλίωση με τις δυσκολίες, το καλωσόρισμα αντί της αποφυγής τους. Ο δύσκολος δρόμος δείχνει να πηγαίνει προς τα εκεί πολύ πιο αποτελεσματικά από τον εύκολο.

Ίσως τελικά, η αυτοπραγμάτωση να είναι η επικράτηση του δημιουργικού εγκεφάλου στους δύο παρτενέρ του, τον ερπετοειδή και τον συναισθηματικό. Μια επικράτηση που χρειάζεται πολλά χρόνια ζύμωσης και διαπραγματεύσεων ανάμεσα στους τρεις.

___________

Διαβάστε και το άρθρο μας για τη Ζώνη Άνεσης.

back to our blog
Προσωπική ανάπτυξη και ζώνη άνεσης

Ζώνη Άνεσης: Πώς βγαίνουμε αποτελεσματικά έξω από αυτήν;

Ζώνη Άνεσης: Πώς βγαίνουμε αποτελεσματικά έξω από αυτήν; 1742 1637 Manolis Stratakis

Ποια είναι η ζώνη άνεσης;

Η ζώνη άνεσης είναι το γνωστό, το οικείο, αυτό που μπορούμε να κάνουμε αυτόματα, χωρίς πολλή σκέψη, χωρίς μεγάλη δυσκολία. Εκεί όπου ο καθένας μας αισθάνεται βολικά και ευχάριστα. Είναι εκεί που νιώθει ότι δεν κινδυνεύει καθόλου. Εκεί που δεν χρειάζεται να κοπιάσει, επομένως δεν χρειάζεται να σπαταλήσει ενέργεια.

Αν και συχνά κακολογείται, δεν υπάρχει τίποτα κακό με τη ζώνη άνεσης. Είναι σημαντική και απαραίτητη, συχνά μας προσφέρει μια όαση ηρεμίας, ξεκούρασης και αναπλήρωσης των δυνάμεων μας. Είναι ο φορτιστής που όλοι ψάχνουμε όταν οι μπαταρίες αδειάζουν.

Και τότε γιατί δεν καθόμαστε εκεί μόνιμα; Τι μας εμποδίζει;

Αλλά εάν το κινητό μας χρειάζεται να είναι μόνιμα συνδεδεμένο στην πρίζα, παύει να είναι πια κινητό!

Ο βασικός λόγος που δεν μπορούμε να μείνουμε για πολύ καιρό στη ζώνη άνεσης είναι ότι οι ανθρώπινες ανάγκες υπερβαίνουν κατά πολύ την εξασφάλιση τροφής και καλοπέρασης. Δίνε σε ένα λαγό κάθε μέρα μερικά καρότα και δεν θα σου ζητήσει ποτέ τίποτα άλλο μέχρι να πεθάνει. Ο άνθρωπος όμως είναι εξοπλισμένος με φαντασία και δημιουργικότητα. Η φαντασία γεννάει ιδέες και μόλις μια καλή ιδέα εμφανιστεί μας τρώει η ανάγκη να την κάνουμε πραγματικότητα. Μια γρήγορη ματιά γύρω μας θα μας θυμίσει τι έχει καταφέρει ο ανθρώπινος πολιτισμός: επιστήμη, κατασκευές, τεχνολογία, κοινωνικοποίηση, τέχνη. Όλα αυτά δεν θα μπορούσαν να γίνουν από ανθρώπους καθισμένους στον αναπαυτικό τους καναπέ, βολεμένους μέσα στη ζώνη άνεσης.

Μία σχέση κόστους-οφέλους

Είναι εύκολο να διακρίνουμε ότι υπάρχει μια σχέση κόστους-οφέλους στην διαδικασία μετακίνησης από τη ζώνη της άνεσης προς τη ζώνη ανάπτυξης. Η γενική ιδέα είναι ότι όποτε το όφελος είναι μεγαλύτερο μετακινούμαστε, όποτε το κόστος είναι μεγαλύτερο μένουμε εκεί που είμαστε.

Όσο βρισκόμαστε στη ζώνη άνεσης το όφελος είναι μικρό αλλά σίγουρο. Περνάμε ευχάριστα, όμως δεν μπορούμε να περιμένουμε κάποια θεαματική εξέλιξη. Αν παραμείνουμε εκεί για καιρό, αναπόφευκτα θα κάνει την εμφάνιση της η πλήξη. Θα βαρεθούμε να τρώμε πατατάκια και να βλέπουμε τηλεόραση. Αν λύνουμε για μήνες το εύκολο σταυρόλεξο, θα νιώσουμε κάποια στιγμή την επιθυμία να δοκιμάσουμε κι ένα πιο δύσκολο.

Όταν η ζώνη της άνεσης γίνει ταυτόσημη με τη ζώνη της ανίας, τότε δεν μας προσφέρει πια καμία χαρά, καμία ικανοποίηση, κανένα όφελος. Όταν δεν έχουμε κανένα όφελος θα νιώσουμε την ανάγκη να μετακινηθούμε προς τη ζώνη ανάπτυξης. Η ζώνη άνεσης είναι μια απολαυστική περιοχή όμως δεν φυτρώνουν και πολλά εκεί πέρα. Αφού έχουμε φάει όλο το γρασίδι γύρω μας, θα αναγκαστούμε να ψάξουμε και λίγο πιο μακριά.

Άγχος, φόβος και αντίσταση

Πάντα λοιπόν κάτι πληρώνουμε και κάτι παίρνουμε. Η μετακίνηση μας από τη ζώνη άνεσης στη ζώνη ανάπτυξης, περνάει υποχρεωτικά μέσα από τη ζώνη του φόβου και της μάθησης. Η ζώνη του φόβου μας προκαλεί ανησυχία, ρίχνει την αυτοπεποίθηση μας και φέρνει τη γνωστή σε όλους μας αναβλητικότητα. Μια δύναμη μέσα μας θέλει να μετακινηθεί. Μια άλλη όμως δεν θέλει. Η μια μας σπρώχνει μπροστά, η άλλη μας τραβάει πίσω. Η πρώτη είναι ο δημιουργικός μας εγκέφαλος που πιέζει για βελτιωτικές αλλαγές, η δεύτερη ο ζωικός που μάχεται για να παραμείνουμε όπως είμαστε. Οι δικαιολογίες είναι ο τρόπος που έχουν οι δύο τους για να διαπραγματεύονται μεταξύ τους. Ο δημιουργικός επιχειρηματολογεί για τα πιθανά οφέλη της αλλαγής, ο ζωικός βρίσκει σε όλα δυσκολίες, προβλήματα και εμπόδια.

Κάθε προσπάθεια εξόδου από τη ζώνη άνεσης είναι ένα ξεβόλεμα και είναι λογικό να συνοδεύεται από αύξηση του φόβου και του άγχους.

Όποτε λοιπόν σκοπεύουμε να βγούμε από τη ζώνη άνεσης, να δοκιμάσουμε κάτι νέο ή δύσκολο, καλό θα ήταν να περιμένουμε με βεβαιότητα ότι θα κάνει την εμφάνιση του το άγχος και να καθησυχάζουμε το μυαλό. Με αυτό τον τρόπο το μυαλό μας, δεν αιφνιδιάζεται και αντιστέκεται λιγότερο.

Μετατρέψτε το Άγχος σε Ενθουσιασμό

Ένα τρικ που μπορούμε να χρησιμοποιούμε είναι να μάθουμε να αντιλαμβανόμαστε το άγχος ως ενθουσιασμό. Αυτά τα δύο συναισθήματα είναι στην πραγματικότητα σχεδόν ένα και το αυτό. Το άγχος και ο ενθουσιασμός προκαλούν τις ίδιες χημικές διεργασίες στον εγκέφαλο μας. Ο τρόπος όμως με τον οποίο τα αντιλαμβανόμαστε κάνει τεράστια διαφορά. Το άγχος μας κλείνει καθώς προσπαθεί να μας προστατεύσει από μία ήττα ή αποτυχία, ο ενθουσιασμός μας ανοίγει για να επιδιώξουμε τη νίκη και την επιτυχία.

«Eπιτυχία είναι να προχωράς από αποτυχία σε αποτυχία στη ζωή, χωρίς να χάνεις τον ενθουσιασμό σου!»

Ουίνστον Τσώρτσιλ

Ο ενθουσιασμός είναι ένα ευχάριστο συναίσθημα ψυχικής έξαρσης. Είναι το ενεργό ενδιαφέρον, η διάθεση για δράση και ριψοκίνδυνες πράξεις. Δεν μοιάζει αρκετά με το άγχος; Πολλές φορές κάνουμε την διάκριση ανάμεσα σε δημιουργικό άγχος και το καταστροφικό άγχος (ή παθολογικό). Το πρώτο μας σπρώχνει μπροστά, το δεύτερο μας κρατάει πίσω.

ΑΣΚΗΣΗ: Το τρικ της αλλαγής καπέλου

Όποτε νιώθετε το άγχος να κάνει την εμφάνιση του, βγάλτε το καπέλο του άγχους και φορέστε το καπέλο του ενθουσιασμού. Να θυμάστε ότι τα δύο καπέλα είναι σχεδόν πανομοιότυπα, μόνο η ονομασία τους αλλάζει. Τώρα πράξτε σαν να είστε γεμάτοι από ενθουσιασμό αντί για άγχος. Αφού το κάνετε μερικές φορές, θα δείτε ότι δεν είναι τόσο δύσκολο. Το αποτέλεσμα στη μείωση των επιπέδων του στρες είναι εντυπωσιακό.

Οι τέσσερεις ζώνες

Ζώνη Άνεσης

Μιλήσαμε ήδη αρκετά για αυτή τη ζώνη. Εδώ έχουμε μια επίπλαστη αίσθηση ασφάλειας και ελέγχου. Αφού τίποτα εξαιρετικά ενδιαφέρον δεν συμβαίνει, δεν υπάρχουν και πολλά που θα χρειαστεί να ελέγξουμε. Είναι η ζώνη της ξεκούρασης αλλά και της στασιμότητας. Όταν βρισκόμαστε για πολύ καιρό εκεί νιώθουμε πλήξη και ανία.

Ζώνη Φόβου

Μόλις ανοίξουμε την πόρτα της ζώνης άνεσης και πάμε να βγούμε έξω, μπαίνουμε στη ζώνη του φόβου. Όσο περισσότερο απομακρυνόμαστε, τόσο μεγαλύτερο φόβο νιώθουμε. Συχνά το μετανιώνουμε και γυρνάμε πίσω. Κάνουμε παράπονα και βρίσκουμε ένα σωρό δικαιολογίες για τον εαυτό μας και για τους άλλους. Εστιάζουμε στα προβλήματα και στα εμπόδια, η αυτοπεποίθηση μας είναι στα τάρταρα και η αναβλητικότητα μας πανηγυρίζει.

Ζώνη άνεσης

Ζώνη Μάθησης

Εάν καταφέραμε να βρεθούμε στη ζώνη της μάθησης, έχουμε ήδη πετύχει την πρώτη μας νίκη: περάσαμε μέσα από τη ζώνη του φόβου. Εδώ πλέον κοιτάμε τις προκλήσεις στα μάτια, εστιάζουμε περισσότερο στις λύσεις παρά στα προβλήματα, εντοπίζουμε νέες ευκαιρίες και αποκτάμε νέες δεξιότητες. Επίσης έχουμε επεκτείνει τη ζώνη άνεσης μας, νιώθουμε πιο άνετα και πιο ασφαλείς.

Ζώνη Ανάπτυξης

Όσο βρισκόμαστε στη ζώνη ανάπτυξης τόσο συνεχίζει να επεκτείνεται η ζώνη άνεσης μας. Οι παλιοί φόβοι υποχωρούν και ίσως εμφανίζονται καινούριοι. Έχουμε αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και βάζουμε υψηλότερους στόχους. Αναπτύσσουμε κάποια από τα ταλέντα μας, εξελισσόμαστε γρήγορα και αποτελεσματικά. Όσο συνεχίζεται η προσωπική μας ανάπτυξη δίνει στη ζωή μας όλο και περισσότερο νόημα. Προοδευτικά, δημιουργούμε μακροπρόθεσμο όραμα και βρίσκουμε έναν ανώτερο σκοπό ο οποίος αυξάνει κατακόρυφα την ικανότητα της αυτοπαρακίνησης μας.

Ισορροπία και Ροή

Είναι ξεκάθαρο ότι δεν μπορούμε να μείνουμε για πολύ ούτε στη ζώνη άνεσης, ούτε στη ζώνη ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε μια ισορροπία ανάμεσα σε αυτές τις δυο, μια ισορροπία που είναι υποκειμενική, σχετική και διαφορετική για τον καθένα από εμάς. Κάποιος αρκείται σε λιγότερη πρόκληση, άλλος χρειάζεται περισσότερη. Σε άλλον αρέσει να μένει για πολύ στη ζώνη άνεσης και να βγαίνει μόνο για μερικές μικρές βόλτες. Άλλος πάλι, προτιμά να περνά μεγάλα διαστήματα μακριά από τη ζώνη άνεσης και αμέσως μόλις επιστρέφει να θέλει να ξαναφύγει.

Μια φυσιολογική διαδρομή ενός ανθρώπου περνάει ανάμεσα κι από τις δύο.

Έχουμε χορτάσει την παραμονή μας στη ζώνη άνεσης; Θα ψάξουμε κάτι που θα μας βγάλει από εκεί μέσα. Κάτι που μας αναπτύσσει.

Έχουμε χορτάσει από ανάπτυξη κι έχουμε κουραστεί; Θα αναζητήσουμε να βρεθούμε στη ζώνη άνεσης, να ανασυγκροτηθούμε, να μαζέψουμε τις δυνάμεις μας και τις σκέψεις μας.

Ένας άλλος τρόπος να δει κανείς τα παραπάνω είναι με τη βοήθεια του διαγράμματος της Ροής. Διαβάστε το σχετικό άρθρο: [Πόσο συχνά βρίσκεστε σε Ροή;].

Μικρά βήματα

Ένας καλός τρόπος ανάπτυξης φαίνεται να είναι η απομάκρυνση από τη ζώνη άνεσης με μικρά βήματα, η σταδιακή επέκταση των ορίων μας. Εάν η φυσιολογική ανησυχία που νιώθουμε καθώς βγαίνουμε έξω από το οικείο, έρθει απότομα ή σε μεγάλη δόση, μπορεί να μας μπλοκάρει. Εάν όμως έρχεται συχνά και σε μικρές δόσεις, χτίζει μια υγιή ανοσία βοηθώντας μας να βγαίνουμε όλο και πιο μακριά, όλο και πιο συχνά, όλο και πιο άνετα. Με τον καιρό πιάνουμε τον εαυτό μας να κάνει με μεγάλη ευκολία πράγματα που παλιά θεωρούσε αδύνατα.

Η έννοια της Επιθυμητής Δυσκολίας

Κοιτάζοντας το και ανάποδα θα μπορούσαμε να πούμε ότι οδηγώντας τον εαυτό μας συνειδητά μέσα από δυσκολίες, στην ουσία τον βοηθάμε να αναπτυχθεί. Το βέβαιο είναι ότι κανείς δεν έχει διαπρέψει μέσα στην ευκολία. Η έλλειψη δυσκολιών μας κάνει μαλθακούς, ενώ οι δυσκολίες σε υγιείς δόσεις μας θωρακίζουν και μας ενδυναμώνουν. Αν συνηθίσουμε να καλωσορίζουμε τις δυσκολίες που αναπόφευκτα θα συναντήσουμε, αν μάθουμε να τις θεωρούμε ευπρόσδεκτες, αν συμφιλιωθούμε με την δυσφορία και κατανοήσουμε ότι δεν είναι παρά το φυσιολογικό συναίσθημα που νιώθουμε όταν αναπτυσσόμαστε, τότε το πέρασμα μέσα από τη ζώνη του φόβου θα μας φανεί πολύ πιο εύκολο.

Η νευροεπιστήμη με την θεωρία της πλαστικότητας του εγκεφάλου, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι το μυαλό μας είναι ένα πρόγραμμα που μαθαίνει και αλλάζει. Δημιουργεί συνεχώς νέους νευρώνες, νέα μονοπάτια και νέα υποπρογράμματα. Αναβαθμίζεται καθημερινά ανάλογα με τις σκέψεις, τις δράσεις και τη συμπεριφορά μας. Έτσι λοιπόν, οι συχνές βόλτες έξω από τη ζώνη άνεσης, μας βοηθούν να αναπτύξουμε τις ικανότητες μας και να εξελιχθούμε.

Πώς βγαίνουμε αποτελεσματικά έξω από τη ζώνη άνεσης;

  • Διαβάζοντας και αποκομίζοντας νέα γνώση
  • Κάνοντας έξυπνες, ανοιχτές, προκλητικές ερωτήσεις στον εαυτό μας σχετικά με το τι θα μπορούσε να βελτιώσει
  • Δοκιμάζοντας κάθε μέρα κάτι καινούριο ακόμα κι αν μας δυσκολεύει, ξεπερνώντας έτσι συχνά και προοδευτικά τα όρια μας
  • Κάνοντας ταξίδια και γνωρίζοντας νέους ανθρώπους
  • Αποκτώντας νέες δεξιότητες ή εξασκώντας τις υπάρχουσες
  • Δημιουργώντας καινοτομία και τέχνη
  • Με συστηματικό αναστοχασμό και ενδοσκόπηση
  • Καθησυχάζοντας τον ζωικό μας εγκέφαλο και χαλαρώνοντας έτσι τους φόβους μας
  • Αντικαθιστώντας όσο μπορούμε την αντίληψη μας για το συναίσθημα του άγχους με εκείνο του ενθουσιασμού
  • Αποκτώντας μια πιο φιλική σχέση με την αποτυχία και την απογοήτευση
  • Μαθαίνοντας να καλωσορίζουμε την δυσκολία και τις αναπόφευκτες αντιξοότητες της ζωής

ΑΣΚΗΣΗ: Επικές Αποτυχίες

  1. Κάντε μια λίστα με τις μέχρι τώρα «αποτυχίες» σας στη ζωή
  2. Μπορείτε να σκεφτείτε κάτι θετικό σε κάθε μία από αυτές;
  3. Τι μαθήματα πήρατε;
  4. Με ποιους τρόπους γίνατε καλύτεροι μετά από την κάθε αποτυχία;

__________

Δείτε και το άρθρο μας: Η Πυραμίδα του Μάσλοου. Παρατηρήστε πώς συνδέεται η μετακίνηση μας από την ζώνη άνεσης προς τη ζώνη ανάπτυξης με την αναρρίχηση στην κορυφή της Πυραμίδας του Μάσλοου και την πορεία προς την αυτοπραγμάτωση.

 

back to our blog
αρχή του Παρέτο

Η Αρχή του Παρέτο: Ο κανόνας του 80-20

Η Αρχή του Παρέτο: Ο κανόνας του 80-20 2560 1784 Manolis Stratakis

Η Αρχή του Παρέτο (κανόνας του 80-20)

Ο Vilfredo Pareto, ένας Ιταλός οικονομολόγος, παρατήρησε ότι 80% του πλούτου της χώρας του βρισκόταν στα χέρια του 20% του ιταλικού πληθυσμού. Δεν του πήρε καιρό να συνειδητοποιήσει ότι αυτό ίσχυε, όχι μόνο στην Ιταλία, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο. Επίσης, είδε ότι δεν αφορούσε μόνο στην κατανομή του πλούτου αλλά είχε πολύ γενικότερη ισχύ. Προσαρμόζοντας την αρχή του Παρέτο στην προσωπική ανάπτυξη, μπορούμε να πούμε ότι το 20% της προσπάθειας μας, φέρνει το 80% του επιθυμητού αποτελέσματος. Το υπόλοιπο 80% είναι υπεύθυνο μόνο για ένα 20% του αποτελέσματος. Όσο την εφαρμόζουμε τόσο καταλαβαίνουμε ότι αποτελεί ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο διαύγειας και επίγνωσης, καθώς μας βοηθάει να διακρίνουμε ανάμεσα στα σημαντικά λίγα και τα ασήμαντα πολλά.

pareto

Μερικά παραδείγματα

  • Το 20% των πελατών μιας επιχείρησης φέρνει το 80% των εσόδων της
  • Ένα ποσοστό 20% της διαφήμισης αποδίδει το 80% των αποτελεσμάτων 
  • Το 20% των ρούχων της γκαρνταρόμπας μας φοράμε το 80% του χρόνου μας
  • Από το 20% των φίλων μας παίρνουμε το 80% της υποστήριξης
  • Στο 20% του σπιτιού μας περνάμε το 80% του χρόνου μας
  • Το 20% των emails μας μεταφέρουν το 80% της πιο χρήσιμης πληροφορίας
  • Το 20% ενός γεύματος συνεισφέρει το 80% των συνολικών θερμίδων που λαμβάνουμε. Επίσης το 20% ενός γεύματος μας δίνει το 80% της απόλαυσης (όσοι τρώνε το γεύμα τους ανυπομονώντας να φτάσουν στο γλυκό, κατανοούν πολύ καλά αυτό το παράδειγμα)
  • ‘Ενα 20% των ασθενειών είναι υπεύθυνο για το 80% των θανάτων παγκοσμίως
  • Από το 20% των εμπειριών μας παίρνουμε το 80% της ικανοποίησης
  • Το 20% ενός βιβλίου περιέχει το 80% της πιο σημαντικής γνώσης
  • Μόνο ένα 20% των βιβλίων που έχουμε διαβάσει, μας έχει δώσει το 80% των σημερινών μας γνώσεων
  • Το 20% του κώδικα που εκτελείται σε έναν υπολογιστή παίρνει το 80% του χρόνου

Η αναλογία 20-80 είναι βέβαια προσεγγιστική, μπορεί να είναι 30-70, 10-90 ή οτιδήποτε παρόμοιο. Η αρχή αυτή όμως εμφανίζεται σε πολλές περιπτώσεις και σίγουρα μπορείτε να σκεφτείτε μερικές δικές σας.

Αυτό που έχει σημασία δεν είναι τόσο η διαπίστωση αν ισχύει η αρχή του Παρέτο, αλλά η διερεύνηση της ακριβούς σύνθεσης του 20% και του 80%, από τι δηλαδή αποτελείται το 20% και το 80%.

Παραδείγματα

  • Ποιο είναι το 20% της γκαρνταρόμπας σας που φοράτε το 80% του χρόνου σας;
  • Από ποιο 20% της συνολικής δραστηριότητας σας, παίρνετε το 80% της ευχαρίστησης σας;
  • Ποιο είναι το 80% των καθηκόντων σας στη δουλειά που σας φέρνει λιγότερο από 20% της αναγνώρισης από τον προϊστάμενο σας;
  • Σε τι σπαταλάτε το 80% των χρημάτων σας που δεν σας φέρνει πάνω από 20% της ευτυχίας σας;
  • Ποιο 80% του χρόνου που περνάτε μιλώντας στο τηλέφωνο δεν είναι σημαντικό;
  • Ποιο 20% του περιεχομένου της βαλίτσας σας στα ταξίδια είναι πράγματι απαραίτητο;

Η αρχή του Παρέτο μπορεί να χρησιμοποιηθεί με επαναλαμβανόμενο τρόπο. Αφού αποσυμφορήσουμε τη ντουλάπα μας πετώντας ή χαρίζοντας το 1/5 των λιγότερο απαραίτητων ρούχων μας, εφαρμόζουμε ξανά την ίδια αρχή κάνοντας ένα ακόμα καλύτερο ξεκαθάρισμα. Το ίδιο μπορεί να συμβεί με τους πελάτες μας, τη διατροφή μας, τα ραντεβού μας και γενικότερα με τη διαχείριση των κρίσιμων πόρων μας.

Η αρχή του Παρέτο στη διαχείριση χρόνου

Εφαρμόζοντας την αρχή του Παρέτο στην καθημερινότητα μας μπορεί να μας απελευθερώσει αρκετό χρόνο που μέχρι πρότινος ήταν κατειλημμένος σε όχι τόσο σημαντικές δραστηριότητες. Αναρωτηθείτε για κάθε μία από τις δραστηριότητες που γεμίζουν την ημέρα σας πόσο χρήσιμη είναι για εσάς. Περάστε την από το φίλτρο του Παρέτο και αποφασίστε αν ανήκει στο σημαντικό 20% ή στο ασήμαντο 80%.

Κάντε περισσότερα, κάνοντας λιγότερα!

Σκεφτείτε πόσο χρόνο θα ελευθερώνατε αφού σταματούσατε να ασχολείστε με το τελευταίο 20%, με εκείνες δηλαδή τις δραστηριότητες που έχουν σχεδόν μηδαμινά αποτελέσματα. Κάνοντας λιγότερα καταλήγετε να κάνετε πολύ περισσότερα. Το θέμα είναι να γνωρίζετε ποιο ακριβώς μέρος χρειάζεται να ξεφορτωθείτε!

___________

Διαβάστε και το άρθρο μας: “Ο Πίνακας Eisenhower και η διαχείριση του χρόνου μας

back to our blog
Διαχείριση χρόνου

Ο Πίνακας Eisenhower και η διαχείριση του χρόνου μας

Ο Πίνακας Eisenhower και η διαχείριση του χρόνου μας 2560 1784 Manolis Stratakis

Είναι αρκετός ο χρόνος της ημέρας μας;

Ο χρόνος είναι μία από τις πιο δημοκρατικές έννοιες της ανθρωπότητας. Όχι η ευφυία. Ούτε τα χρήματα. Δεν είναι η υγεία ή η ομορφιά. Ούτε η ευτυχία. Ο χρόνος! Όλοι μας έχουμε 24 ώρες. Αν το σκεφτείτε, ο χρόνος μας είναι το πιο σημαντικό πράγμα που έχουμε. Ξεκινάμε στη ζωή ως μωρά, έχοντας όλο το χρόνο του κόσμου και καθώς μεγαλώνουμε φτάνουμε σε ένα σημείο όπου κάθε λεπτό της μέρας μας είναι γεμάτο με κάτι. Έπειτα παραπονιόμαστε ότι δεν έχουμε χρόνο. Λάθος! Και πάλι έχουμε 24 ώρες. Αλλά τώρα η μέρα μας έχει γεμίσει με διάφορα καθήκοντα, πολλά από τα οποία δεν αξίζουν καν την προσοχή μας. Η λύση είναι η σωστή διαχείριση χρόνου.

Ο πίνακας του Eisenhower ως εργαλείο για τη διαχείριση του χρόνου μας

«Όταν δεν έχεις χρόνο, φτιάξε χρόνο». Μπορεί να ακούγεται παράλογο, αλλά ίσως είναι μια τέλεια συμβουλή. Ο πίνακας του Eisenhower είναι το εργαλείο που θα χρειαστούμε για να φτιάξουμε χρόνο.

Ο Αμερικάνος Στρατηγός και Πρόεδρος Eisenhower κάποτε είπε: «Έχω δύο ειδών προβλήματα: επείγοντα και σημαντικά. Αυτά που είναι σημαντικά, σπάνια είναι επείγοντα και αυτά που είναι επείγοντα, σπάνια είναι σημαντικά».

Διαχείριση χρόνου

Ένα συνηθισμένο μοτίβο στις επιχειρήσεις αλλά και στην προσωπική μας ζωή, είναι η συνεχής μεταπήδηση από το ένα επείγον θέμα στο άλλο, αφιερώνοντας ελάχιστο ή καθόλου χρόνο στα θέματα που είναι σημαντικά. Σαν μια ατέλειωτη ουρά από επείγοντα θέματα που όσα κι αν τακτοποιούμε, τόσο εμφανίζονται καινούρια. Είμαστε σε ένα συνεχή πόλεμο με μια σύγχρονη Λερναία Ύδρα. Κόβουμε ένα κεφάλι και δύο νέα ξεφυτρώνουν από το πουθενά.

Σωστή διαχείριση χρόνου

Αν αναλύσουμε τις τέσσερις περιοχές που φαίνονται στον πίνακα Eisenhower, θα γίνει αμέσως αντιληπτό πώς θα μας βοηθήσει στη διαχείριση του χρόνου μας:

Περιοχή 1: (Επείγοντα και Σημαντικά): Κάντε Άμεσα!

Αυτή είναι η πιο κρίσιμη περιοχή, περιέχει εκείνα τα καθήκοντα που είναι και Επείγοντα και Σημαντικά. Αυτά χρειάζεται να γίνουν άμεσα καθώς είναι βασικά για τη ζωή ή την καριέρα μας. Τυπικές δραστηριότητες αυτής της περιοχής είναι σημαντικά προβλήματα, καταληκτικές ημερομηνίες και έκτακτες κρίσεις.

Περιοχή 2: (Σημαντικά αλλά όχι Επείγοντα): Προγραμματίστε!

Εδώ τοποθετούμε όλα τα καθήκοντα που είναι σημαντικά αλλά δεν είναι επείγοντα. Σε αυτά χρειάζεται να επενδύσουμε τον περισσότερο μας χρόνο. Συνήθως πρόκειται για προσωπικούς ή επαγγελματικούς μακροπρόθεσμους στόχους και δραστηριότητες σχετικές με σημαντικούς τομείς της ζωής όπως εκπαίδευση, καριέρα, οικογένεια, ψυχαγωγία ή προσωπική ανάπτυξη. Προγραμματίστε αυτά τα καθήκοντα ως εκκρεμότητες μέχρι να βρείτε τον απαραίτητο χρόνο για να τα κοιτάξετε προσεκτικά. Προσοχή εδώ, καθώς αν και αυτές οι δραστηριότητες δεν είναι επείγουσες, αργά η γρήγορα – αν αγνοηθούν – θα μετατραπούν σε επείγουσες.

Περιοχή 3: (Επείγοντα αλλά όχι Σημαντικά): Αναθέστε!

Αν κάποια δραστηριότητα σας αξίζει να βρίσκεται σε αυτή την περιοχή, τότε δεν αξίζει να ασχοληθείτε μαζί της. Πιθανότατα πρόκειται για κάποιο περισπασμό που θα σας αποσυντονίσει, οπότε καλύτερα να τον αναθέσετε σε κάποιον άλλο ή να τον αναβάλλετε. Είναι πολλές οι δραστηριότητες που εμφανίζονται ως επείγουσες ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι. Τα περισσότερα μηνύματα και τηλεφωνήματα ανήκουν σε αυτήν την κατηγορία. Αν απαντάτε σε κάθε μήνυμα ή τηλέφωνο που λαμβάνετε, τότε δεν θα βρείτε ποτέ χρόνο για τα σημαντικά θέματα που απαιτούν την απερίσπαστη προσοχή σας. Το ίδιο συμβαίνει και με τα επαγγελματικά meetings. Δεν χρειάζεται να συμμετέχετε σε όποια συνάντηση σας καλούν, επιλέξτε αν χρειάζεται να πάτε ή όχι. Μια συνηθισμένη πηγή που γεμίζει την 3η μας περιοχή είναι οι άλλοι. Λέγοντας ευγενικά «όχι» ή ενθαρρύνοντας τους να λύσουν το πρόβλημα μόνοι τους, συνήθως αρκεί για να μας αποδεσμεύσει.

Περιοχή 4: (Ούτε Επείγοντα, Ούτε Σημαντικά): Ξεφορτωθείτε!

Αυτές οι δραστηριότητες που δεν είναι ούτε επείγουσες, ούτε σημαντικές είναι απλά σπατάλη χρόνου και θα πρέπει να τις αγνοείτε ή να τις μειώνεται όσο γίνεται. Εάν καταφέρετε να μειώσετε δραστικά τον χρόνο που δαπανάτε στην Περιοχή 4, ελευθερώνετε πολύτιμο χρόνο για τις περιοχές 1 και 2. Η ασυναίσθητη παρακολούθηση τηλεόρασης, τα εθιστικά ηλεκτρονικά παιχνίδια και η αφηρημένη πλοήγηση στο web είναι μερικοί συνηθισμένοι τρόποι σπατάλης χρόνου. Φυσικά αυτό δεν σημαίνει ότι μια καλή ταινία ή λίγη ξεκούραση είναι σπατάλη χρόνου. Χρειάζεται αρκετή προσοχή στην διάκριση του είναι για εμάς σημαντικό και τι όχι.

Διαχείριση χρόνου και Αναβλητικότητα

Συχνά η αναβλητικότητα εμφανίζεται όταν δεν είμαστε σίγουροι τι είναι σημαντικό και τι επείγον. Μας προκαλεί σύγχυση και μας αφήνει μετέωρους όσο προσπαθούμε να αποφασίσουμε ποια θα είναι η επόμενη δραστηριότητα που θα φέρουμε στο προσκήνιο.

Όταν δοκιμάσετε να κάνετε διαχείριση χρόνου με αυτό το εργαλείο για πρώτη φορά, πιθανώς θα έχετε μια δυσκολία να κατηγοριοποιήσετε τα καθήκοντα σας, ίσως αισθανθείτε κάποιο εκνευρισμό ή νιώσετε ότι χάνετε τον χρόνο σας. Δεν χάνετε τον χρόνο σας. Επενδύετε λίγο από τον χρόνο σας στην απόκτηση μίας σπουδαίας δεξιότητας, η οποία θα σας εξοπλίσει με πολύτιμη συγκέντρωση και αυτεπίγνωση. Θα σας γλυτώσει πολύ χρόνο για όλη την υπόλοιπη σας ζωή!

__________

Δοκιμάστε να ενδυναμώσετε την αυτεπίγνωση σας, παίζοντας τα Παιχνίδια Επίγνωσης που θα βρείτε σε αυτό το άρθρο μας.

back to our blog
Κοκτέιλ Ευτυχίας

Η αυθεντική συνταγή για ένα Κοκτέιλ βασισμένο στην Ευτυχία!

Η αυθεντική συνταγή για ένα Κοκτέιλ βασισμένο στην Ευτυχία! 2560 1789 Manolis Stratakis

Υπάρχει συνταγή για την ευτυχία;

Γιατί κάποιοι άνθρωποι δείχνουν να είναι ευτυχισμένοι ενώ κάποιοι άλλοι όχι; Τι είναι αυτό που μας κάνει ευτυχισμένους; Είναι τα χρήματα, η ομορφιά, η υγεία, η μόρφωση, τα γονίδια; Αναμφισβήτητα όλα αυτά παίζουν κάποιο ρόλο στην ευτυχία.

Έχουμε λόγο στη διαμόρφωση της προσωπικής μας ευτυχίας;

Έρευνες της Sonja Lyubomirsky σε μονοζυγωτικούς και διζυγωτικούς δίδυμους έχουν δείξει ότι όλοι γεννιόμαστε με ένα βασικό επίπεδο ευτυχίας, μια αρχική τιμή. Η αρχική αυτή τιμή, αφορά στα συναισθηματικά χαρακτηριστικά και στην ιδιοσυγκρασία που ο καθένας κληρονομεί από τους γονείς του και είναι διαφορετική για κάθε άνθρωπο, σε άλλον είναι πιο υψηλή, σε άλλον πιο χαμηλή.

Όμως αυτή η γενετική τιμή δεν καθορίζει εξολοκλήρου το τελικό επίπεδο της ευτυχίας μας, παρά μόνο το 50% αυτής.

Κοκτέιλ Ευτυχίας

Υπάρχουν όμως ακόμα δύο παράγοντες που παίζουν ρόλο:

α. τα γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή μας (θετικά ή αρνητικά) και

β. η δική μας, εκούσια, εσκεμμένη δραστηριότητα: οι δικές μας ενέργειες.

Από τη μια δηλαδή έχουμε το τι μας φέρνει η ζωή κι από την άλλη το τι κάνουμε εμείς για αυτό. Τι μας συμβαίνει και πώς το αντιμετωπίζουμε.

Προσαρμογή στην Ευχαρίστηση

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι περιστάσεις, όπως τα γεγονότα που θα μας συμβούν ή ο πλούτος και η υγεία μας, είναι ο κύριος παράγοντας που επηρεάζει την ευτυχία μας, όμως όπως προκύπτει από τη θεωρία της Προσαρμογής στην Ευχαρίστηση και τις υπόλοιπες έρευνες της Θετικής Ψυχολογίας το ποσοστό αυτό κυμαίνεται μόνο γύρω στο 10%. Αντίθετα, ο τρόπος που εμείς χειριζόμαστε τα γεγονότα και τις περιστάσεις επηρεάζει την ευτυχία μας κατά ένα 40%, δηλαδή 4 φορές παραπάνω!

Η ζωή δηλαδή μας μοιράζει ένα φύλλο, αλλά από εκεί και πέρα έχει τεράστια σημασία πώς εμείς θα το παίξουμε.

Με άλλα λόγια, από τη μια έχουμε τα γονίδια και τις περιστάσεις, δηλαδή ένα 60% το οποίο δεν είναι στον έλεγχο μας και από την άλλη τη δική μας διαχείριση, ένα πελώριο 40% το οποίο μπορούμε να επηρεάσουμε. Ο τρόπος σκέψης μας, η συμπεριφορά μας και οι πράξεις μας ελέγχουν αυτό το 40%!

Ευτυχία = Γονίδια + Περιστάσεις + Προσωπική Διαχείριση

Όπως κάθε τι που θεωρείται σημαντικό, έτσι και η κατάκτηση της προσωπικής μας ευτυχίας χρειάζεται κάποια προσπάθεια, αρκετή δέσμευση και απόλυτη συνέπεια.

Από πού ξεκινάμε για να φτάσουμε στην ευτυχία;

Μερικά πρώτα βήματα που θα σας οδηγήσουν προς αυτόν τον στόχο είναι τα εξής:

  • Κατανοήστε τι είναι καλό για το σώμα και το μυαλό σας
  • Μειώστε την υπερανάλυση
  • Σταματήστε τις κοινωνικές συγκρίσεις
  • Επενδύστε χρόνο στην προσωπική σας ανάπτυξη
  • Καλλιεργείστε τις σχέσεις σας με ανθρώπους που έχουν ήδη επιτύχει σε αυτό
  • Αναπτύξτε την ανθεκτικότητα σας
  • Θέσετε στόχους και κυνηγήστε τους
  • Αυξήστε τις εμπειρίες ροής

Τέλος, αρχίστε να νιώθετε χαρούμενοι, ακόμα κι αν δεν είστε! Όπως όταν ξεκινάτε ένα ταξίδι, χωρίς ακόμα να έχετε φτάσει στον προορισμό σας.

_________

Δείτε επίσης: Βάζο Ευγνωμοσύνης: Ενδυναμώστε  τους μύες της ευγνωμοσύνης σας!

 

back to our blog
Προσωπική ανάπτυξη και το παράθυρο Johari

Παράθυρο Johari: Ένα εξαιρετικό εργαλείο αυτεπίγνωσης

Παράθυρο Johari: Ένα εξαιρετικό εργαλείο αυτεπίγνωσης 2560 2080 Manolis Stratakis

Παράθυρο Johari

Το παράθυρο Johari είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο αυτεπίγνωσης. Η ονομασία του προέρχεται από τους ανθρώπους που το επινόησαν, τους ψυχολόγους Joseph Lufft και Ηarry Ingam.

Αυτό το εργαλείο μας βοηθάει να συνειδητοποιήσουμε γνωστές και άγνωστες πλευρές του εαυτού μας. Δίνει έμφαση σε σημαντικές δεξιότητες όπως η συμπεριφορά, η ενσυναίσθηση, η ομαδική συνεργασία και η γενικότερη προσωπική ανάπτυξη.

Johari Window - Αυτογνωσία - Αυτεπίγνωση

Ο εαυτός μας χωρίζεται σε τέσσερις περιοχές στο Παράθυρο Johari:

  • Ανοικτή (γνωστή σε εμάς, γνωστή στους άλλους)
  • Κρυφή (γνωστή σε εμάς, άγνωστη στους άλλους)
  • Τυφλή (άγνωστη σε εμάς, γνωστή στους άλλους)
  • Άγνωστη (άγνωστη σε εμάς, άγνωστη στους άλλους)

Ας τις δούμε όλες αναλυτικά:

📖 Ανοικτός Εαυτός

Είναι το δημόσιο μέρος του εαυτού μας, εκείνο που μπορούμε να δούμε τόσο εμείς όσο και οι άλλοι. Περιλαμβάνει όλα αυτά που αποκαλύπτουμε και μοιραζόμαστε ελεύθερα όπως κάποιο μέρος των εμπειριών μας, της γνώσης, της γνώμης και των απόψεων μας, των συναισθημάτων μας. Επίσης τις ικανότητες μας, τις γνώσεις μας, τα προτερήματα, τα ελαττώματα, τις επιθυμίες και τα προβλήματά μας.

Άνθρωποι με μεγάλη ανοικτή περιοχή έχουν σημαντικό βαθμό αυτεπίγνωσης, καθαρή σκέψη, αυτοπεποίθηση και αυθεντικότητα. Νιώθουν άνετα με τον εαυτό τους γνωρίζοντας τα δυνατά σημεία και τις αδυναμίες τους, χαράζουν τον δικό τους δρόμο, είναι σίγουροι για τις αποφάσεις τους και σπάνια νιώθουν την ανάγκη να αποζητούν την έγκριση των άλλων.

🔒 Κρυφός Εαυτός

Είναι το μέρος εκείνο του εαυτού μας που είναι ορατό σε εμάς αλλά όχι στους άλλους. Σε αυτή την περιοχή κρατάμε πολύ προσωπικές μας πληροφορίες, όλα εκείνα που δεν είμαστε καθόλου πρόθυμοι να μοιραστούμε με άλλους, αφού μπορεί να πρόκειται για αδυναμίες, δυσλειτουργίες, φόβους, συναισθήματα, κίνητρα, φαντασιώσεις, λάθη, τρωτά σημεία, μυστικά, ενοχές, πόθους. Ωστόσο, μπορεί να περιλαμβάνει και θετικά μας χαρακτηριστικά τα οποία δεν αποκαλύπτουμε από μετριοφροσύνη ή ντροπαλότητα.

Ο βαθμός εμπιστοσύνης που έχουμε σε διάφορα άτομα, μας οδηγεί να αποφασίζουμε και για το μέγεθος της πληροφορίας που είμαστε πρόθυμοι να μοιραζόμαστε μαζί τους. Εκείνος που έχει υπερμεγέθη κρυφό εαυτό τείνει να φαίνεται εσωστρεφής, κρυψίνους και μυστικοπαθής στους άλλους. Ο ίδιος όμως δεν προβληματίζεται ιδιαίτερα, έτσι μπορεί να δείχνει και απόμακρος ή χαμένος στον κόσμο του.

🔮 Τυφλός Εαυτός

Είναι εκείνο το μέρος της προσωπικότητας μας που οι άλλοι βλέπουν σε εμάς, αλλά που εμείς δεν μπορούμε να δούμε. Περιλαμβάνει στοιχεία όπως η μη λεκτική επικοινωνία, οι ιδιομορφίες μας και όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά μας που οι άλλοι μεταφράζουν διαφορετικά από εμάς.

Η καλοπροαίρετη κριτική μας βοηθά να συνειδητοποιήσουμε πράγματα, μεταφέροντας τα έτσι από την τυφλή στην ανοικτή περιοχή. Άνθρωποι που έχουν μεγάλη τυφλή περιοχή μπορεί να είναι ιδιαίτερα αφελείς και να δυσκολεύονται στις επαγγελματικές και κοινωνικές τους σχέσεις.

🔬 Άγνωστος Εαυτός

Είναι εκείνος που ούτε εμείς, ούτε οι άλλοι γύρω μας μπορούν να δουν. Πρόκειται για πράγματα που είναι έξω από την επίγνωση, τόσο τη δική μας όσο και των άλλων, όπως καταπιεσμένα συναισθήματα και εμπειρίες που έχουν αποθηκευτεί βαθιά στο υποσυνείδητο. Αυτά μπορεί να παραμείνουν για πάντα εκεί άγνωστα ή να τα ανακαλύψουμε κάποια στιγμή οπότε και θα εισέλθουν σε κάποια άλλη περιοχή του εαυτού μας (την κρυφή, την τυφλή ή ακόμη και την ανοικτή).

Εκείνοι με δυσανάλογα μεγάλο άγνωστο εαυτό, είναι άνθρωποι που δεν έχουν αναζητήσει ποτέ την αυτογνωσία, δεν έχουν κάνει ποτέ κάποια επένδυση στην αυτοβελτίωση τους. Δυσκολεύονται στις σχέσεις τους με τους άλλους, αλλά και με τον ίδιο τους τον εαυτό και γενικά έχουν μια θολή αντίληψη του κόσμου στον οποίο ζουν.

Tο υπόλοιπο παγόβουνο

Ενώ οι πρώτοι τρεις εαυτοί είναι η κορυφή του παγόβουνου, ο άγνωστος εαυτός μας είναι το υπόλοιπο παγόβουνο. Είναι το κομμάτι που κρύβει το μεγαλύτερο μέρος της πληροφορίας για το ποιοι πραγματικά είμαστε. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν τολμούν να βουτήξουν στα θολά και παγωμένα νερά του μυαλού τους. Ακόμα κι αν έχουν πειστεί ότι μπορεί να κρύβεται ένας θησαυρός εκεί μέσα. Όσοι όμως το τολμούν, μετά το πρώτο σοκ, αντιλαμβάνονται ότι κι αυτό είναι μια τέχνη την οποία όσο κανείς την εξασκεί, τόσο βελτιώνεται. Και βέβαια όσο βελτιώνεται, τόσο πιο μεγάλα είναι τα οφέλη που αποκομίζει.

Τεχνικές όπως η αυτοπαρατήρηση, η ενδοσκόπηση και ο διαλογισμός μπορούν να μας βοηθήσουν να γνωρίσουμε ένα σημαντικό μέρος του άγνωστου εαυτού μας, με εκπληκτικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Η ψυχανάλυση και το coaching επίσης μας ανοίγουν την πόρτα και μας οδηγούν χέρι-χέρι στο εκπληκτικό μονοπάτι της αυτογνωσίας!

____________

Δείτε επίσης τα Παιχνίδια Επίγνωσης!

 

back to our blog
ύφος απόκρισης

Ύφος Απόκρισης: βρείτε το δικό σας και ανακαλύψτε πώς να το βελτιώσετε!

Ύφος Απόκρισης: βρείτε το δικό σας και ανακαλύψτε πώς να το βελτιώσετε! 2560 1784 Manolis Stratakis

Ύφος Απόκρισης στην επικοινωνία

Το ύφος της απόκρισης μας παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία μας με τους ανθρώπους. Χτίζει ή καταστρέφει τις σχέσεις μας στην εργασία, στην οικογένεια ή στις φιλίες μας. Εντοπίζοντας το δικό μας, μας δίνει την αναγκαία επίγνωση για να το αλλάξουμε, εφόσον βέβαια κρίνουμε ότι χρειάζεται. Επίσης, μας βοηθάει να καταλάβουμε πώς αποκρίνονται οι άλλοι σε εμάς.

Υπάρχουν 4 διαφορετικά στυλ απόκρισης:

  • Ενεργητικό Δημιουργικό
  • Παθητικό Δημιουργικό
  • Ενεργητικό Καταστροφικό
  • Παθητικό Καταστροφικό

Response style

Παράδειγμα:

Ας δούμε για παράδειγμα την απόκριση στο άκουσμα καλών νέων ενός άλλου. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ο/η σύζυγος. Θα μπορούσε να είναι ένας συνεργάτης, φίλος, παιδί, σύντροφος, κλπ.

Γυρνάει ο/η σύζυγος το απόγευμα στο σπίτι:

  • Αγάπη μου! Πήρα την προαγωγή!!

Σύζυγος: (επιλέξτε ένα από τα παρακάτω για να βρείτε το ύφος της απόκρισης σας!)

 

Ενεργητικό

Παθητικό

Δημιουργικό
  • Ενθουσιασμός
  • Οπτική επαφή
  • Αυθεντικό χαμόγελο
  • Χαρά

  Μπράβο μωρό μου! Εξαιρετικά νέα! Το ήξερα ότι θα τα καταφέρεις! Πώς αισθάνεσαι τώρα; (τον/την κοιτάζει στα μάτια)

 Περίμενε να ανοίξουμε ένα ωραίο μπουκάλι κρασί και να καθίσουμε να μου τα πεις!

  • Χαμηλή ενέργεια
  • Αργοπορημένη απόκριση
  • Ησυχία

  Α οκ, ωραία.. [παύση αρκετών δευτερολέπτων]

 Καλή αυτή η εξέλιξη για σένα..

 (Κοιτάζει στο.. υπερπέραν, ή τα παπούτσια του/της)

 

 

Καταστροφικό
  • Ακυρωτικό
  • Απορριπτικό
  • Μειωτικό [ύφος]

  Καλά.. εδώ ο κόσμος καίγεται.. κι εσένα σε απασχολεί μονάχα ο εαυτούλης σου!

  • Αποφυγή
  • Αγνόηση
  • Εσωστρέφεια

  Ωχ! Και τώρα δηλαδή θα σε βλέπουμε ακόμα πιο λίγο; Θα τα καταφέρνεις με περισσότερες ευθύνες;

 

Ερωτήσεις αναστοχασμού

Σκεφτείτε λίγο τα παρακάτω ερωτήματα:
  1. Ποιο από όλα τα στυλ σας φαίνεται πιο συμπαθητικό;
  2. Πώς νιώθετε όταν έχετε να αντιμετωπίσετε κάποιον με Ενεργητικό/Καταστροφικό ύφος απόκρισης;
  3. Ποιο στυλ θα προτιμούσατε να έχει ο σύντροφος σας; Ο προϊστάμενος; Ο συνάδελφος;
  4. Εσείς με ποιο ύφος απόκρισης απαντάτε συνήθως;
  5. Έχετε το ίδιο ύφος στην εργασία, στο σπίτι ή στις παρέες σας;
  6. Με ποιούς τρόπους θα μπορούσατε ίσως να το βελτιώσετε;

_________________

Δείτε και το άρθρο μας: Πόσο συναισθηματικά ευφυείς είστε;

back to our blog

Καλεστε μας

+30 6937057153

E-mail

info@innobatics.com

Διευθυνση: Γεωργιου Βασιλακη 73, 71410, Ηρακλειο Κρητης, Ελλαδα

© 2020 All rights reserved by Innobatics Sitemap